Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийн тайлангийн залруулга хүлээн авахгүй байгаа татварын байгууллагын эс үйлдэхүйг хууль бус гэж тодорхойлох маргаан үүссэн. Татвар төлөгч компани өмнөх тайландаа олон улсын зах зээлийн жишиг үнэ ашиглан тооцоо хийсэн боловч татварын алба уг тайланг залруулах хүсэлтийг нь хүлээн авахгүй байжээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Татварын алба тайлангийн залруулга хийх хүсэлтийг хүлээн авахгүй байгаа нь хууль бус, учир нь ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг тооцох олон улсын жишиг үнэ ашиглах боломжтой байсан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох ёстой, учир нь татвар төлөгч өөрөө тайлангаа гаргахдаа ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг тооцох олон улсын зах зээлийн жишиг үнийг үндэслэн тайлагдуулсан байсан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон шийдвэр гаргасан бөгөөд давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийн тогтоох хэсгийг засаж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Захиргааны акт гаргахаас татгалзсан хариуцагчийн эс үйлдэхүй нь хууль бус болохгүй, учир нь татвар төлөгч тайлангаа гаргахдаа ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг тооцох олон улсын зах зээлийн үнийг үндэслэн тайлагдуулсан байсан тул уг үнэлгээг хянаж залруулах боломжгүй байсан юм.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Татвар төлөгч өөрөө тайлангаа гаргахдаа ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг тооцох олон улсын зах зээлийн жишиг үнийг үндэслэн тайлагдуулсан байсан тул татварын байгууллага уг тайланг хянаж залруулах боломжгүй, учир нь татварын тайланд засвар хийлгэх журм нь татварын тайланг хүлээн авах үед хянаж залруулах хүрээ хязгаарлагдмал байсан (Татварын ерөнхий хууль 46).
• Ашигт малтмалын тухай хуулийн дагуу ашигт малтмалын нөөц ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг тооцох аргачлалыг Засгийн газар баталдаг тул татвар төлөгч өөрөө тооцоог тодорхойлж тайлагдуулсан байх ёстой (Ашигт малтмалын тухай хууль 47.4, 47.8).
• Захиргааны байгууллагын тайлан залруулах хүсэлтийг хүлээн авахгүй байгаа нь эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол зөрчигдсөн гэж үзэх үндэслэлгүй, учир нь татварын байгууллага тайлан гаргах үед тухайн үнэлгээг хянаж залруулах хууль зүйн боломжгүй байсан (Татварын ерөнхий хууль 46.5.1).