Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр болон холбогдох татварын нөхөн ногдуулалтын акт хүчингүй болгох маргаан. Татварын хяналт шалгалтын байгууллага татвар төлөгчийн экспортолсон бүтээгдэхүүний борлуулалтын үнэлгээг зах зээлийн жишиг үнээр тооцож, ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр, торгууль, алдангийг нэгдсэн багцаар ногдуулсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Нөхөн ногдуулалтын акт нь хууль бус тул хүчингүй болгох шаардлагатай, учир нь ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг тооцохдоо олон улсын зах зээлийн үнийг үндэслэн өндөр тооцсон бөгөөд хууль засаж шинэчилсэн тогтоол нь өмнөх үеийн төлбөрийг чөлөөлөхгүй тул эрх ашиг нь зөрчигдсөн гэж үзэв.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нөхөн ногдуулалтын акт нь хууль ёсны тул хүчингүй болгох шаардлагагүй, учир нь борлуулалтын үнэлгээг зах зээлийн үнийн эх сурвалж болон татварын албаны мэдээллээр үндэслэн тооцсон бөгөөд татвар төлөгчийн бусад этгээдээс худалдан авсан төлбөрийг суутган авах боломжтой.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нөхөн ногдуулалтын актыг 3 сарын хугацаагаар түдгэлзүүлж шийдвэрлэсэн бөгөөд давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Учир нь татварын улсын байцаагч нар ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг тооцохдоо борлуулалтын үнэлгээ болон суутган авах төлбөрийг батлах гэрээ, төлбөрийн баримт зэрэг маргаантай асуудлыг нотлох баримтуудыг бүрэн бүрдүүлээгүй тул шүүх хэргийн нөхцөл байдлыг тодруулах шаардлагатай байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Татварын хяналт шалгалтын явцад ашигт малтмалын борлуулалтын үнэлгээ болон суутган авах төлбөрийг нотлох гэрээ, төлбөрийн баримт зэрэг баримтуудыг цуглуулж үнэлээгүй байсан тул захиргааны акт нь үндэслэлгүй байх магадлалтай (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 106.3.11).
• Ашигт малтмалыг бусад этгээдээс худалдан авсан бол түүний төлбөрийг суутган авах боломжтой боловч үүнийг баримтжуулах гэрээ, төлбөрийн баримт дутуу байсан тул төлбөрийг давхардуулан ногдуулахгүй байх зарчмыг хэрэгжүүлэх боломжгүй байна (Ашигт малтмалын тухай хууль 47.7, 47.18, 47.19).
• Татварын хяналт шалгалтын акт нь ашигт малтмалын тухай хуульд заасан борлуулалтын үнэлгээ болон төлбөрийн хувь хэмжээг тооцох аргачлалтай нийцэх эсэхийг нотлох баримт дутуу байсан тул хэргийг түдгэлзүүлж, баримтыг нөхөн цуглуулах шаардлагатай (Ашигт малтмалын тухай хууль 47.1.2, 47.3.3, 47.5).