Үйл явдал
Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг татварын өр, төлбөрт суутган тооцохгүй байгаа эс үйлдэхүйн хууль бус байдлыг маргаж, тухайн төлбөрийг татварын үндэслэлээр хасахыг шаардсан эрх зүйн маргаан. Татвар төлөгч компани нь ашигт малтмалын ашиглалтын тусгай зөвшөөрөлгүй байхад гэрээний үндсэн дээр хүдэр худалдан авч, үйлдвэрлэлдээ ашигласан бөгөөд энэ үйлдэлд нь ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр ногдуулж, түүнийг татварын орлогоос хасахгүй байгааг эсэргүүцсэн. Татварын алба нь уг төлбөрийг хууль бус төлбөр гэж үзэхгүй, татварын орлогоос хасах боломжгүй гэж үзсэн.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг хууль бусаар төлүүлсэн, бусад татварын өр, төлбөрт суутган тооцохгүй байгаа эс үйлдэхүйг хууль бус гэж үзэж, уг төлбөрийг татварын орлогоос хасахыг шаардсан.
- Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг төсөвт төлөх журмыг Засгийн газрын тогтоолоор баталсан бөгөөд тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч биш этгээд гэрээний үндсэн дээр малтмал боловсруулж байгаа тохиолдолд ч энэ төлбөрийг төлөх үүрэгтэй. Иймд уг төлбөрийг татварын орлогоос хасахгүй байх нь хуульд нийцсэн гэж үзсэн.
Шатуудын шийдвэр
Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүрэн хангаж, ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг хууль бус төлбөр гэж үзэж, татварын орлогоос хасахыг даалгасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. Учир нь Засгийн газрын тогтоолоор батлагдсан журам нь нийтээр дагаж мөрдөх эрх зүйн акт бөгөөд тусгай зөвшөөрөлгүй этгээд ч ашигт малтмал боловсруулж байгаа тохиолдолд төлбөр төлөх үүрэгтэй гэж үзсэн нь хуулийн тайлбар, хэрэглээнд нийцсэн гэж дүгнэсэн.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Засгийн газрын тогтоол нь Улсын Их Хурлаас тусгайлан эрх олгосон нөхцөлд хуульд нийцүүлэн гаргасан нийтээр дагаж мөрдөх хэм хэмжээ тогтоосон эрх зүйн акт бөгөөд хүчин төгөлдөр болсноор байгууллага, иргэн биелүүлэх үүрэгтэй. (Татварын ерөнхий хууль 17.1.4)
- Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг төлөх, хуваарилах, зарцуулах журмыг Засгийн газар баталдаг бөгөөд энэ журмын дагуу тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч биш этгээд гэрээний үндсэн дээр малтмал боловсруулж байгаа тохиолдолд ч төлбөрийг төлөх үүрэгтэй. (Ашигт малтмалын тухай хууль 47.1)
- Татварын албаны эрх зүйн байдлын тухай хуулийн дагуу татвар төлөгчийн нэхэмжлэлийг хянан шийдвэрлэхдээ нотлох баримтын үнэн зөвийг шалгах үүрэгтэй бөгөөд хариуцагчийн баримтжуулсан нотлох баримтыг няцаах үндэслэлгүй бол хууль бус үйлдэл гэж үзнэ. (Гааль, татварын ерөнхий газрын эрх зүйн байдлын тухай хууль 6.6)
Өөр асуулт байна уу?
Монгол Улсын хууль, тогтоомж, шүүхийн шийдвэрийн санд суурилсан хиймэл оюунаас хүссэн асуултаа асуу