Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Төрийн албан тушаалтан сонгуульд нэр дэвших үед ажил, албан тушаалаа хэвээр хадгалах эрх болон захиргааны чөлөөний хамаарлын талаарх маргаан. Нэхэмжлэгч нь сонгуульд нэр дэвших зорилгоор Хөдөлмөрийн тухай хууль 80.1-д заасны дагуу захиргааны чөлөө авсан бөгөөд сонгуулийн үйл ажиллагаа дууссаны дараа урьд нь эрхэлж байсан албан тушаалаа эргүүлэн хадгалах ёстой гэж үзсэн. Харин захиргааны удирдлага нь түүнийг түр чөлөөлөгдсөн хугацаа дууссан гэж үзэн, урьд нь эрхэлж байсан албан тушаалд нь эргүүлэн томилохгүйгээр өөр этгээдийг томилсон захирамж гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хөдөлмөрийн тухай хууль 35.1.3 болон 80.1-д заасны дагуу захиргааны чөлөө авсан хугацаанд албан тушаалаа хэвээр хадгалах эрхтэй тул өмнөх албан тушаалдаа эргүүлэн тогтоох ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Сонгуулийн тухай хууль 154.4-т заасны дагуу нэр дэвшигчээр бүртгүүлсэн өдрөөс хойш ажил, албан үүргээ гүйцэтгээгүй байх ёстой бөгөөд чөлөөний хугацаа дууссан тул албан тушаалыг хэвээр хадгалах үүрэг хүлээхгүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шат анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь Сонгуулийн тухай хууль 154.4-т заасан "албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх" харилцаа нь Хөдөлмөрийн тухай хуульд заасан "чөлөө олгох" харилцаанаас хууль зүйн үр дагаврын хувьд өөр бөгөөд сонгуульд нэр дэвшиж, сонгуулийн дүн гарах хүртэлх хугацаанд албан тушаалыг хэвээр хадгалах үүрэг нь захиргааны удирдлагад хүлээгдэхгүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Сонгуулийн тухай хууль 154.4-т заасны дагуу төрийн үйлчилгээний албаны удирдах албан тушаалтан сонгуульд нэр дэвших үед албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх шаардлагатай бөгөөд энэ нь сонгуулийн үйл ажиллагаа дуусах хүртэл албан тушаалыг хэвээр хадгалах үүрэг хүлээхгүй.
• Хөдөлмөрийн тухай хууль 35.1.3 болон 80.1-д заасан "захиргааны чөлөө" авсан нөхцөл болон Сонгуулийн тухай хуульд заасан "албан тушаалаас чөлөөлөгдөх" нөхцөл нь хууль зүйн үр дагаврын хувьд ялгаатай.
• Засаг даргын эрх мэдэл нь хуульд нийцүүлэн захирамж гаргах болон хууль бус захирамжийг хүчингүй болгох эрхтэй бөгөөд сонгуулийн хуулийн зохицуулалт нь албан тушаалыг хэвээр хадгалах үүргийг захиргааны удирдлагад хүлээлгэдэггүй (Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хууль 29.2, 29.3).