Тогтоол №1217

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч Т.Амартүвшин нь "Мфикскапитал" ХХК-иас худалдан авсан авто зогсоолын өмчлөгчөөр өөрийгөө бүртгүүлж, гэрчилгээ олгохыг хариуцагч Оюуны өмч, улсын бүртгэлийн ерөнхий газарт шаардсан. Хариуцагч нь уг зогсоол нь "Мфикскапитал" ХХК-ийн нэр дээр бүртгэлтэй, "Капитрон банк" ХХК-д барьцаалагдсан, мөн шүүхийн шийдвэрээр захиран зарцуулах эрх нь түдгэлзүүлсэн тул нэхэмжлэгчийн хүсэлтийг биелүүлэхээс татгалзжээ. Нэхэмжлэгч нь "Мфикскапитал" ХХК-ийн өмчлөлийн гэрчилгээг хүчингүй болгож, өөрийгөө өмчлөгчөөр бүртгүүлэхийг даалгах шаардлага гаргасан.

АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, "Мфикскапитал" ХХК-ийн авто зогсоолын өмчлөх эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгосон. Нэхэмжлэгчийг өмчлөгчөөр бүртгэж гэрчилгээ олгохоос татгалзсан хариуцагчийн үйлдлийг хууль бус гэж тогтоон, улсын бүртгэлд бүртгэж гэрчилгээ олгохыг хариуцагчид даалгасан. Эд хөрөнгө өмчлөх эрх, түүнтэй холбоотой эд хөрөнгийн бусад эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийн холбогдох заалтуудыг үндэслэсэн.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч болон гуравдагч этгээд "Капитрон банк" ХХК нар давж заалдах гомдол гаргасан. Гомдлол гаргагч талууд үл хөдлөх хөрөнгийн өмчлөх эрх нь улсын бүртгэлд бүртгүүлснээр хүчин төгөлдөр болдог бөгөөд "Капитрон банк"-ны барьцааны эрх нэхэмжлэгчийн өмчлөх эрхээс өмнө бүртгэгдсэн тул барьцаалагчийн зөвшөөрөлгүйгээр өмчлөгчийг өөрчлөн бүртгэх боломжгүй, мөн хөрөнгө нь шүүхийн шийдвэрээр битүүмжлэгдсэн тул бүртгэлд өөрчлөлт хийхийг хориглоно гэж тайлбарласан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. Улсын бүртгэлийн ерөнхий хуулийн 18.1.8, 18.1.10, Эд хөрөнгө өмчлөх эрх, түүнтэй холбоотой эд хөрөнгийн бусад эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 19.2-г үндэслэсэн.

ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь үйл баримтыг буруу дүгнэж, хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн гэж үзсэн. Үл хөдлөх хөрөнгийн өмчлөх эрх нь зөвхөн улсын бүртгэлд бүртгүүлснээр хүчин төгөлдөр болох бөгөөд нэхэмжлэгчийн өмчлөх эрх улсын бүртгэлд бүртгэгдээгүй. Маргаан бүхий авто зогсоол нь "Капитрон банк" ХХК-ийн барьцаанд бүртгэлтэй, мөн шүүхийн шийдвэрээр захиран зарцуулах эрх нь түдгэлзсэн тул тусгай тэмдэглэл хийгдсэн байна. Хуулийн дагуу барьцаалагч этгээдийн нотариатаар баталгаажуулсан зөвшөөрөлгүйгээр өмчлөгчийг өөрчлөн бүртгэх боломжгүй. Өмнө нь бүртгэгдсэн хүчин төгөлдөр эрх байхад дахин бүртгэх, эсхүл улсын бүртгэлд хөдөлгөөн хийхийг түдгэлзүүлсэн шийдвэрийг зөрчиж өөрчлөлт оруулахыг хуулиар хориглодог. Иймд улсын бүртгэлийн байгууллагын нэхэмжлэгчийг өмчлөгчөөр бүртгэхээс татгалзсан үйлдэл нь хууль ёсны байсан тул нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй.