Тогтоол №1246

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь 2008 онд “Мфикс Капитал” ХХК-тай орон сууц захиалгаар бариулах гэрээ байгуулж, авто зогсоолын төлбөрийг бүрэн төлсөн байна. Гэвч тухайн авто зогсоолууд нь 2010 онд “Мфикс Капитал” ХХК-ийн өмчлөлд бүртгэгдэж, улмаар “Капитрон банк” ХХК-д барьцаалагдсан байжээ. Нэхэмжлэгч 2016 онд иргэний хэргийн шүүхийн захирамжийг үндэслэн өөрийн нэр дээр өмчлөх эрхийг бүртгүүлэхээр улсын бүртгэлийн байгууллагад хандсан боловч бүртгэхээс татгалзсан тул энэхүү татгалзсан үйлдлийг хууль бус болохыг тогтоон, өмчлөх эрхийг бүртгэж, гэрчилгээ олгохыг даалгах шаардлага гаргажээ.

АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэжээ. Шүүх нь Улсын бүртгэлийн ерөнхий хууль болон Эд хөрөнгө өмчлөх эрх, түүнтэй холбоотой эд хөрөнгийн бусад эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийн холбогдох заалтуудыг үндэслэн, улсын бүртгэлд өмнө нь бүртгэгдсэн эрх нь хүчинтэй байхад дахин бүртгэхээс татгалзсаныг буруутгах үндэслэлгүй гэж үзсэн байна.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч давж заалдах гомдол гаргасан. Гомдлын шалтгаан нь анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн өмчлөх эрх үүссэн хугацааг зөв тогтоосон атлаа буруу бүртгэлийг зөвтгөсөн, улсын бүртгэлийн байгууллагын хууль бус үйлдлийг үнэлээгүй, мөн нэхэмжлэгчийг хууль ёсны өмчлөгчөөр тогтоосон шүүхийн захирамжийг үл тоомсорлож, гуравдагч этгээд болох банкнаас зөвшөөрөл авахыг шаардсан нь үндэслэлгүй гэж үзжээ. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн захиргааны актын биелэлтийг түдгэлзүүлсэн тухай заалтыг хүчингүй болгож, бусад хэсгийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхижээ.

ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь нэхэмжлэгч өмчлөх эрхийг бүртгүүлэхээр хандахад тухайн үл хөдлөх хөрөнгийн өмчлөх эрх нь “Мфикс Капитал” ХХК-ийн нэр дээр бүртгэгдсэн бөгөөд уг өмчлөх эрх нь “Капитрон банк” ХХК-д барьцаалагдсан байсныг тогтоов. Эд хөрөнгө өмчлөх эрх, түүнтэй холбоотой эд хөрөнгийн бусад эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийн дагуу барьцааны эрх улсын бүртгэлд бүртгэгдсэн тул улсын бүртгэлийн байгууллага уг мэдүүлгийг хүлээн авахаас татгалзсан нь хууль бус үйлдэл биш гэж үзсэн. Учир нь, тус хуулийн 19.2-т зааснаар өмчлөгчийн эрхийн улсын бүртгэлд өөрчлөлт хийхийн өмнө барьцааны эрх нь хөндөгдөх “Капитрон банк” ХХК-аас зөвшөөрөл авах нь хуулиар хүлээсэн үүрэг юм. Нэхэмжлэгчийг өмчлөгчөөр тогтоосон иргэний хэргийн шүүхийн захирамж байгаа хэдий ч энэ нь хуульд заасан журмын дагуу үүссэн барьцааны бүртгэлийг зөрчиж, барьцаалагчийн зөвшөөрөлгүйгээр улсын бүртгэлийг өөрчлөх үндэслэл болохгүй. Иймд барьцаалагчийн зөвшөөрөлгүйгээр бүртгэлд өөрчлөлт оруулах нь хууль зүйн хувьд боломжгүй тул давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. Анхан шатны шүүхийн захиргааны актын биелэлтийг түдгэлзүүлсэн захирамжийг хүчингүй болгосон нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 61.3-т заасантай нийцэхгүй байсан тул уг заалтад өөрчлөлт оруулсан болно.