Тогтоол №1175

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Э.Дистогос нь Оюуны өмч, улсын бүртгэлийн ерөнхий газарт холбогдуулан “Мфикс Капитал” ХХК-ийн нэр дээрх авто зогсоолын өмчлөх эрхийн бүртгэлийг хүчингүй болгож, өөрийн нэр дээр бүртгүүлэн гэрчилгээ олгохыг даалгах шаардлага гаргасан. Уг авто зогсоолыг “Мфикс Капитал” ХХК нь “Капитрон Банк” ХХК-д барьцаалсан байсан. Нэхэмжлэгч 2009 онд худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулж, төлбөрийг бүрэн төлсөн бөгөөд 2016 оны иргэний хэргийн шүүхийн захирамжаар өмчлөгчөөр тогтоогдсон.

АНХАН ШАТ: Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн шаардлагыг Улсын бүртгэлийн ерөнхий хуулийн 18.1.8, Эд хөрөнгө өмчлөх эрх, түүнтэй холбоотой бусад эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 4.1, 14.1.9, 19.2 дахь хэсгийг үндэслэн бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. Мөн “Мфикс Капитал” ХХК-ийн өмчлөх эрхийн гэрчилгээний үйлчлэлийг түдгэлзүүлсэн шүүгчийн захирамжийг хүчингүй болгосон.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч давж заалдсан. Гомдолд, нэхэмжлэгчийн өмчлөх эрх үүссэн байхад бүртгэлийн байгууллага хууль зөрчин барьцааны бүртгэл хийсэн, барьцааны гэрээ хууль зөрчсөн, бүртгэлийн байгууллага өмчлөх эрхийг батлах баримтыг шалгаагүй, нэхэмжлэгчийг өмчлөгчөөр тогтоосон шүүхийн захирамжийг биелүүлэхээс татгалзсан нь Үндсэн хуулиар олгогдсон өмчлөх эрхийг зөрчсөн гэж үзсэн. Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангах үндэслэлгүй гэж үзэж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн боловч гэрчилгээний үйлчлэлийг түдгэлзүүлсэн захирамжийг хүчингүй болгосон хэсгийг Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 61.3-т заасны дагуу залруулж, бусад алдааг зөвтгөв.

ҮНДЭСЛЭЛ: “Мфикс Капитал” ХХК нь 2007, 2010 онуудад “Капитрон Банк” ХХК-тай зээлийн барьцааны гэрээ байгуулж, авто зогсоолуудыг барьцаалсныг бүртгэлийн байгууллага хуулийн дагуу бүртгэсэн. Нэхэмжлэгч Э.Дистогос нь дээрх барьцааны гэрээ байгуулагдсаны дараа 2009 онд тухайн авто зогсоолыг худалдан авч, 2016 оны иргэний хэргийн шүүхийн захирамжаар өмчлөгчөөр тогтоогдсон. Гэвч энэ нь өмнөх хууль ёсны бүртгэлийг хүчингүй болгох үндэслэл болохгүй. Учир нь бүртгэлийн байгууллага “Мфикс Капитал” ХХК-ийн мэдүүлгийг бүртгэх үед холбогдох хуульд заасан бүртгэхээс татгалзах үндэслэл байгаагүй. Эд хөрөнгө өмчлөх эрх, түүнтэй холбоотой бусад эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 19.2-т зааснаар, өмчлөгчийг өөрчлөх бүртгэл хийхдээ барьцаагаар эрх нь хөндөгдсөн “Капитрон Банк” ХХК-ийн зөвшөөрлийг заавал авах шаардлагатай. Иймд бүртгэлийн байгууллага банкны зөвшөөрөлгүйгээр өмчлөгчийг өөрчлөн бүртгэхээс татгалзсан нь Улсын бүртгэлийн ерөнхий хуулийн 18.1.8, 18.1.10, Эд хөрөнгө өмчлөх эрх, түүнтэй холбоотой бусад эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 14.1.9, 19.2, 28.1-д нийцсэн. Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлтэй.