Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Татварын маргаан — Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын (НӨАТ) үйлчлэх хүрээ, ногдуулах үндэслэл болон өршөөлийн хууль тогтоомжийн хэрэглээ. Татварын байцаагч нар гадаад ярианы төлбөр, сувгийн түрээс болон бусад үйлчилгээг Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт үзүүлсэн үйлчилгээ гэж үзэн НӨАТ ногдуулах тушаал гаргасан нь нэхэмжлэгч компанитай маргаан үүсгэв.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гадаад ярианы төлбөр, сувгийн түрээс зэрэг нь олон улсын конвенци болон НӨАТ-ын хуулийн дагуу Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт үзүүлсэн үйлчилгээнд хамаарахгүй тул НӨАТ ногдуулах нь буруу, мөн өршөөлийн хуулийн дагуу алданги, торгууль, хүүгээ чөлөөлүүлэх ёстой гэж үзэв.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэхэмжлэгч нь Монгол Улсын оршин суугч бус этгээдээс үйлчилгээ авсан тул НӨАТ-ын хуулийн дагуу нэмж авч төлөх үүргээ биелүүлээгүй, улмаар татварын алдагдалтай гэж үзэн актаар тогтоосон.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх татварын актын зарим төлбөрийг хүлээн зөвшөөрч, алданги, торгууль, хүүг өршөөх шийдвэр гаргав.

• Гадаад ярианы карьер, төлбөр зэрэг нь нэг ойлголт байсан тул тэдгээрийг хоёр өөр зөрчил мэт үзэж НӨАТ давхардуулан тооцсон нь буруу, учир нь татварын байцаагчид нэг үйлчилгээний орлогод НӨАТ-ыг давхардуулан тооцсон баримттай холбоотой.
• Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн өөрчлөлтийг 2012 оноос эхлэн хэрэгжүүлэх ёстой байсан тул 2010-2011 оны зөрчлийг энэхүү өөрчлөлтийг үндэслэн тооцож ногдуулсан нь хууль бус, учир нь хууль хүчин эрхтэй болсон хугацааг урагшлуулж хэрэглэсэн баримттай.
• Нэхэмжлэгч нь захиргааны шийтгэл хүлээх этгээд тул алданги, торгууль, хүүгийн төлбөрөөс чөлөөлөх ёстой, учир нь өршөөл үзүүлэх тухай хуульд захиргааны шийтгэлээс чөлөөлөх зорилготой заасан байдаг.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гадаад ярианы төлбөр, сувгийн түрээс зэрэг нь олон улсын конвенци болон НӨАТ-ын хуулийн үйлчлэх хүрээнд хамаарахгүй, Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт үзүүлсэн үйлчилгээнд хамаарахгүй гэж үзнэ.
• Татварын хууль тогтоомжийн өөрчлөлтийг хэрэгжүүлэх хугацааг хуулиар заасан хугацаанаас өмнө хэрэглэж болохгүй (Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хууль 17.2.9).
• Захиргааны шийтгэл буюу татварын алданги, торгууль, хүүгийн төлбөрийг өршөөх хууль тогтоомж нь захиргааны хариуцлага хүлээх этгээдэд хамааралтай тул тэдгээрийг чөлөөлөх үндэслэл болно (Өршөөл үзүүлэх тухай хууль 4.3).