Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Г.А нь "Г Б" ХХК-тай байгуулсан зээлийн гэрээний 2.1.6 дахь заалт болох "Зээлийн хяналт, эрсдэлийн менежментийн шимтгэлд зээлийн үнийн дүнгийн 1 хувь" гэснийг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгож, 559,000 төгрөг гаргуулах, мөн зээлийн гэрээг бүхэлд нь хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болохыг тогтоолгож, 10,665,213 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан.
• Нэхэмжлэгч: Г.А нь зээлийн шимтгэлийн хэмжээг үндэслэлгүй, бодит зардал гараагүй тул хүчин төгөлдөр бус гэж, мөн зээлийн зориулалтыг банк мэдэж байсан атлаа өөр зээл хаах зориулалтаар олгосон тул гэрээг дүр үзүүлсэн хэлцэл гэж үзэн хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгохыг хүссэн.
• Хариуцагч: "Г Б" ХХК нь зээлийн гэрээг талууд харилцан тохиролцон байгуулсан, зээлийн шимтгэл нь Монголбанкны журмаар зөвшөөрөгдсөн, нийтэд мэдээлэгдсэн нөхцөл тул нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрсөн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2022-02-21, Дугаар: 182/ШШ2022/00461
• Шийдвэр: Нэхэмжлэгч Г.Агийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 56.1.1, 56.1.2-т заасан үндэслэл тогтоогдоогүй.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2022-05-27, Дугаар: 210/МА2022/01034
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх маргааны агуулгыг буруу ойлгож, буруу шийдвэр гаргасан.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, хариуцагчаас 559,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болохыг тогтоолгох, 10,665,213 төгрөг гаргуулах хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 451.1, 452.1, 56.1.1, 56.5, 205.2.5-д заасныг баримтлан зээлийн шимтгэл авах нь хуулиар олгогдоогүй эрх тул хүчин төгөлдөр бус.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2022-11-11, Дугаар: 001/ХТ2022/01092
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч, Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Шийдвэр, магадлалын зарим хэсгийг эс зөвшөөрч, хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн гэж үзсэн.
• Шийдвэр: Давж заалдах болон анхан шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалын тогтоох хэсгийг өөрчилж, хариуцагчаас 559,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох хэсгийг хангаж, зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болохыг тогтоолгох, 10,665,213 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхиж, хариуцагчийн гомдлын зарим хэсгийг хангасан.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэлгүй. Талууд хууль зөрчөөгүй бөгөөд нэхэмжлэгч зээлээ авч захиран зарцуулсан тул зөвхөн зээлээ буцааж төлнө гэх гомдлыг хангах үндэслэлгүй.
• Зээлийн шимтгэлийн тухай гэрээний нөхцөл нь хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэлгүй. Монголбанкны журмаар зээлийн хүүгээс гадна зээлийн шимтгэл байх эдийн засгийн үндэслэлийг тогтоож, банкууд үйл ажиллагаандаа шимтгэл тогтоож ирсэн нь тогтоогдсон.
• Зээлийн шимтгэл нь зээлийн үнэ буюу мөнгөн хөрөнгийг ашиглуулсны төлөө тогтоосон хариу төлбөр тул зээлийн хүүд зарим үйл ажиллагааны зардал болох шимтгэл, хураамж багтдаггүй.
• Иргэний хуулийн 13.2, 189.1-д зааснаар зээлийн шимтгэл тогтоохыг хуулиар хориглоогүй бөгөөд талууд гэрээндээ тохиролцож болно.
• Зээлийн шимтгэлийн хэмжээ нь бодит зардалд нийцсэн байх ёстой боловч хариуцагч энэ талаар нотолж чадаагүй. Гэсэн хэдий ч шимтгэлийн хэмжээг тогтоосон жишиг байхгүй тул шүүхээс дүгнэлт өгөх боломжгүй.
• Хариуцагч банк зээлийн шимтгэлийг тогтооход баримтлах шалгуур үзүүлэлт, бодит зардал, Монголбанкны журмын дагуу мэдээлэл хүргүүлсэн эсэх талаар нотлох баримтгүй тул нэхэмжлэгч шимтгэл төлөх үүрэггүй.
• Анхан шатны шүүх зээлийн шимтгэлийн талаарх эрх зүйн дүгнэлтийг хийж чадаагүй.