Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: С , Л нар Б , О нартай 2003 оны 11 сарын 17-ны өдөр тохиролцон, тэдний саналаар 2 өрөө байраа хадгаламж зээлийн хоршоонд барьцаалуулан 10,500,000 төгрөгийг 6 сарын хугацаатай зээлдэж авсан. Хариуцагч нар зээлийн хүүг төлөхөөр тохироогүй, үүргийн гүйцэтгэл шаардах хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэж маргасан.
• Нэхэмжлэгч: С , Л нар. Хадгаламж зээлийн хоршоонд төлсөн 13,000,000 төгрөг, Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газарт төлсөн 5,000,000 төгрөг, зээл төлүүлэхээр Б , О нарт өгсөн 4,400,000 төгрөг нийт 22,440,000 төгрөг болно. Үүнээс хариуцагч нарын төлсөн 2,178,000 төгрөгийг хасаж тооцож байгаа. 20,262,000 төгрөг төлөх ёстой гэсэн.
• Хариуцагч: Б , О нар. Зээлээс 4 сая төгрөгийг хэрэглэсэн, нэхэмжлэгч нарын авсан зээлийн хүүг төлөхөөр тохироогүй, үүргийн гүйцэтгэл шаардах хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Шийдвэр: Хариуцагч Б гаас 6,819,500 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч С , Л нарт олгох, нэхэмжлэлийн шаардлага болон хариуцагч О т холбогдох нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох, улсын тэмдэгтийн хураамжид 124,062 төгрөг гаргуулан улсын орлогод оруулах, нэхэмжлэгч нарын нэхэмжлэлийг улсын тэмдэгтийн хураамжид 259,260 төгрөг төлөхөөс чөлөөлсөн.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 492.1.2, 56.2, 7.1.1, 58.3 зүйл.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч Б
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх ИХШХШТХ-ийн 40-р зүйлд заасны дагуу хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг зохих ёсоор үнэлээгүй, Иргэний хуулийн 281, 281.1 дэх хэсэг болон мөн хуулийн 75-р зүйл, 75.2.1 дэх хэсгийг хэрэглэх байтал Иргэний хуулийн 75-р зүйл, 75.1 дэх хэсэг, мөн хуулийн 492-р зүйл, 492.1.2 дах хэсгийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн нь дээрх шийдвэр ИХШХШТХ-ийн 116-р зүйлийн 116.2 дах хэсэгт заасны дагуу “шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байна” гэсэн хуулийн шаардлагыг хангаагүй шийдвэр болсон үзэж Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд хандан гомдол гаргасан.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр, давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг тус тус хүчингүй болгон шийдвэрлэж өгнө үү гэсэн.
• Үндэслэл: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 172.2 зүйл.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч Б
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх талуудын хоорондын гэрээний харилцааг “Иргэний хуулийн 281-р зүйл, 281.1 дэх хэсэгт заасан зээлийн гэрээ” гэж буруу тайлбарлан хэрэглэсэн нь дээрх шийдвэр ИХШХШТХ-ийн 116-р зүйлийн 116.2 дах хэсэгт заасны дагуу “шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байна” гэсэн хуулийн шаардлагыг хангаагүй шийдвэр болсон үзэж Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд хандан гомдол гаргасан.
• Шийдвэр: Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2018 оны 08 дугаар сарын 22-ны өдрийн 1870 дугаар магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагч Б гийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисугай.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Хяналтын шатны шүүх нэхэмжлэгч С нь нэхэмжлэлийн шаардлага, үндэслэлээ тодорхойлохдоо шүүхийн шийдвэрт тусгагдсан төлбөрийг барагдуулж, хариуцагчийн төлөх ёстой төлбөрийг төлсөн мөнгөн хөрөнгөө нөхөн төлүүлнэ гэсэн байх бөгөөд хариуцагч Б гийн зээлийн гэрээгээр төлбөл зохих төлбөрийг С нь төлсөн тул тэрээр Иргэний хуулийн 496.1 дэх хэсэгт заасны дагуу шаардах эрхтэй юм.
• Анхан шатны шүүх хариуцагч Б гийн 2007 оны 8 дугаар сарын 06-ны өдөр гаргасан төлбөрийн баталгаа, зээлийн мөнгөний талыг нь авч хэрэглэсэн үйл баримтыг тогтоохдоо нотлох баримтыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.2-т зааснаар үнэлж, С , Б нарын хооронд зээлийн гэрээ байгуулагдсан талаар дүгнэсэн нь Иргэний хуулийн 281.1 дэх хэсэгт нийцээ.
• Хан-Уул дүүргийн шүүхийн 2005 оны 5 дугаар сарын 10-ны өдрийн 254 дүгээр шийдвэр, Нийслэлийн шүүхийн 2005 оны 7 дугаар сарын 26-ны өдөр 380 дугаар магадлалын дагуу шийдвэр гүйцэтгэлийн ажиллагаа явагдаж, С нь 17,995,000.00 төгрөгийг төлсөн нь шийдвэр гүйцэтгэлийн албанд төлбөр авагчийн гаргасан тодорхойлолт, бэлэн мөнгөний орлогын баримт зэргээр нотлогджээ.
• Нэхэмжлэгч нь нэхэмжлэлийн шаардлага, үндэслэлээ тодорхойлохдоо шүүхийн шийдвэрт тусгагдсан төлбөрийг барагдуулж, хариуцагчийн төлөх ёстой төлбөрийг төлсөн мөнгөн хөрөнгөө нөхөн төлүүлнэ гэсэн байх бөгөөд хариуцагч Б гийн зээлийн гэрээгээр төлбөл зохих төлбөрийг С нь төлсөн тул тэрээр Иргэний хуулийн 496.1 дэх хэсэгт заасны дагуу шаардах эрхтэй юм.
• Хариуцагч Б нь шүүхийн шийдвэрээр төлүүлэхээр тогтоосон 17,995,000.00 төгрөгийн тал хувийг тэнцүү хариуцан төлөх үндэслэлтэй гэсэн анхан шатны шүүхийн дүгнэлт Иргэний хуулийн 242.11 дэх хэсэгт заасантай нийцээ.
• Иргэний хуулийн 75.1 дэх хэсэгт заасны дагуу нэхэмжлэгчийн шаардлага гаргах хөөн хэлэлцэх хугацааг 10 жил байна гэж дүгнэж, шийдвэрлэснийг буруутгах үндэслэл тогтоогдохгүй буюу анхан шатны шүүхийн дүгнэлтийг Иргэний хуулийн 76.1, 76.2 дахь хэсэгт заасныг зөрчсөн гэж үзэхгүй.
• Анхан шатны шүүх талуудын хооронд үүссэн маргааныг үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөн гэж дүгнэн Иргэний хуулийн 492.1.2 дахь хэсгийг баримтлан шийдвэрлэсэн нь хууль хэрэглээний хувьд оновчтой бус болсныг давж заалдах шатны шүүхээс залруулсан нь зөв байна.
• Нэхэмжлэгч С нь Л д шүүхэд өөрийгөө төлөөлөх итгэмжлэл олгосон байхад нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Л г шүүхийн шийдвэрийн удиртгал, тодорхойлох, үндэслэх, тогтоох хэсэгт нэхэмжлэгч гэж бичсэнийг давж заалдах шатны шүүх залруулсан нь зөв байна.