Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Б.Т хариуцагч "Н" ХХК-д холбогдуулан 2024.12.22-ны өдрийн Б24/1694 дугаар тушаалыг хүчингүй болгуулж, урьд эрхэлж байсан ажил албан тушаалд эгүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацааны дундаж цалин хөлстэй тэнцэх олговор гаргуулах, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэл төлснийг баталгаажуулахыг даалгах тухай нэхэмжлэл гаргасан.
• Нэхэмжлэгч: Б.Т - "Хөдөлмөрийн гэрээний хугацааг үйл явдлаар тодорхойлох ёстой бөгөөд гэрээ сунгасан хугацааны нийлбэр 2 жилээс дээш байвал хугацаагүй байгуулсанд тооцох зохицуулалттай. Компанийн зүгээс ажилчдын эрх ашгийг хохироож байгаа асуудалд зөрчигдсөн эрхийг сэргээж өгнө үү" гэж маргасан.
• Хариуцагч: "Н" ХХК - "Хөдөлмөрийн гэрээний хугацаа 2024.12.22-ны өдөр хүртэл гүйцэтгээгүй ажлын цалинг нь олгосон. Хууль болон хөдөлмөрийн гэрээнд заасан үндэслэлээр ажлаас чөлөөлсөн" гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Шийдвэр: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 158.2.2, 127.1, 43.2.7-д заасан үндэслэлээр нэхэмжлэгч Б.Т-г "Н" ХХК-ийн дампын операторын ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны дундаж цалин хөлстэй тэнцэх хэмжээний олговорт хариуцагч "Н" ХХК-аас 41,120,382 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэгчийн нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлж баталгаажуулахыг хариуцагчид даалгасан.
• Үндэслэл: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 80.4, 127.1, 43.2.7.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч Б.Т
• Гомдлолын шалтгаан: "Хоёр шатны шүүхэд Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 50.4-т заасан зохицуулалтыг хэрхэн үгүйсгэж буйгаа дурдаагүй. Дээрх хэм хэмжээг хэрэглэхэд хамгийн багадаа 2 удаа хөдөлмөрийн гэрээ байгуулан хугацааг тодорхойлсон байх, эдгээр гэрээнүүдийн үндсэн дээр ажилтны ажил үүрэг гүйцэтгэсэн нийт хугацаа 2 жилээс дээш байх гэсэн шаардлагууд тавигддаг. Миний хувьд эдгээр шаардлагыг хангаж байгаа бөгөөд надтай байгуулсан хөдөлмөрийн гэрээг хугацаагүй гэрээ гэж үзэх тул гэрээний хугацаа дууссан үндэслэлээр ажлаас халсан нь хууль зөрчсөн."
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр, давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гаргасан давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисан.
• Үндэслэл: Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 41.1.5.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч Б.Т
• Гомдлолын шалтгаан: "Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 50.4-т заасан зохицуулалтыг тайлбарлах замаар эцэслэн шийдвэрлэж, хөдөлмөрийн харилцаан дахь хугацааны талаарх нэгдсэн ойлголт бий болгох шаардлагатайгаас гадна компанийн зүгээс ажилчдын эрх ашгийг хохироож байгаа асуудалд зөрчигдсөн эрхийг сэргээж өгнө үү."
• Шийдвэр: Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2025 оны 09 дүгээр сарын 01-ний өдрийн 210/МА2025/01474 дүгээр магадлалын 1 дэх заалт, Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн 2025 оны 06 дугаар сарын 18-ны өдрийн 192/ШШ2025/05297 дугаар шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг "Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 158.2.2, 127.1, 43.2.7-д заасныг баримтлан нэхэмжлэгч Б.Т-г “Н” ХХК-ийн дампын операторын ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны дундаж цалин хөлстэй тэнцэх хэмжээний олговорт хариуцагч “Н” ХХК-аас 41,120,382 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэгчийн нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлж баталгаажуулахыг хариуцагчид даалгасугай." гэж, шийдвэрийн 2 дахь заалтыг "Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7.1.1, 41.1.5-д зааснаар нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэл нь улсын тэмдэгтийн хураамж төлөхөөс чөлөөлөгдсөн болохыг дурдаж, хариуцагчаас улсын тэмдэгтийн хураамжид 363,551 төгрөг гаргуулж улсын орлогод оруулсугай." гэж өөрчилж, шийдвэр, магадлалын бусад заалтыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангасан.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 50.4-т заасан зохицуулалтыг анхан шатны шүүх хэрхэн үгүйсгэсэн, давж заалдах шатны шүүх хэрхэн хэвээр үлдээсэн тухай дүгнэлт гаргасан.
• Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 50.1.6-д заасан хугацаа дууссан үндэслэлээр хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцааг дуусгавар болгосон ажил олгогчийн тушаал нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 50.4 дэх хэсгийг зөрчсөн байх тул нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангасан.
• Нэхэмжлэгчийн ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлсийг 2025.03.07-ны өдрийн 001/ХТ2025/00053 дугаар тогтоолоор сүүлийн 3 сарын дундаж цалин хөлсийг 3,515,262 төгрөгөөр, нэг өдрийн цалин хөлсийг 16,500 төгрөгөөр тус тус тооцсон тул Б.Т-н ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлстэй тэнцэх олговор 41,120,382 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулсан.