Тогтоол №9257

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ажилтан нь сургуулиас ажлаас халагдсанаа эсэргүүцэж, өмнөх албан тушаалдаа эгүүлэн тогтоолгохоор нэхэмжилсэн. Ажил олгогч нь төсөв хэтрүүлсэн, албан шаардлага зөрчсөн гэх үндэслэлээр ажлаас халсан гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 128 дугаар зүйлийн 128.1.2-т заасныг үндэслэн ажилтныг англи хэлний багшаар эгүүлэн тогтоож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь нотлох баримтыг зөв үнэлээгүй, хууль хэрэглээнд алдаа гаргасан гэж давж заалдсан. Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй гарсан гэж тайлбарлав. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Анхан шатны шүүх Хөдөлмөрийн тухай хуулийг зөв тайлбарлаж хэрэглэсэн, ажил олгогч нь орон тоо хасагдсан, цөөрүүлсэн үндэслэлээ нотлоогүй тул ажилтныг эгүүлэн тогтоосон шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байх шаардлагыг хангасан гэж үзээд давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Ажил олгогч нь ажлаас чөлөөлөх болсон үндэслэлээ, түүний дотор Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 40 дүгээр зүйлийн 40.1.1-т заасан орон тоо хасагдсан, эсхүл цөөрүүлсэн гэх үндэслэлийг нотлоогүй тул ажилтныг урьд эрхэлж байсан ажил, албан тушаалд эгүүлэн тогтоосон анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангасан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "Ц" ТӨХК-ийн Тооцоологч эдийн засагч ажилтай Л.Б-г орон тоо цөөрсөн гэх үндэслэлээр ажлаас халсан тушаалыг хууль бус гэж маргажээ. - **Нэхэмжлэгч**: "Ц" ТӨХК-ийн захирлын 2023.04.14-ний өдрийн Б/362 тушаалыг хүчингүй болгуулж, өөрийгөө Төлөвлөлт, эдийн засгийн хэлтсийн Үйлдвэрлэлийн эдийн засагч албан тушаалд эгүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлстэй тэнцэх 15,000,000 төгрөг, 2022 оны өртөгт суурилсан урамшуулал 6,810,281 төгрөг, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалыг нөхөн төлүүлэхийг шаардсан. Ажлаас халсан нь хууль бус, ялгаварлан гадуурхсан үйлдэл гэж үзсэн. - **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч, ажлын байр хасагдсан тул хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцааг цуцалсан нь хуульд нийцсэн, ажил олгогч үүргээ биелүүлсэн, нэхэмжлэгч тэтгэмж хүлээн авсан нь тушаалыг зөвшөөрсөн хэрэг, мөн журамд заасны дагуу урамшуулал олгох үндэслэлгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2023-12-05, **Дугаар**: 150/ШШ2023/00203 - **Шийдвэр**: Захирлын тушаалыг хүчингүй болгож, нэхэмжлэгчийг ажилд эгүүлэн тогтоож, 15,000,000 төгрөгийн олговор, 6,810,281 төгрөгийн урамшуулал олгож, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалыг нөхөн төлүүлэхийг хариуцагчид даалгасан. - **Үндэслэл**: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 127.1, 158.2.2, 101.1, 128.1, 43.2.7-д зааснаар ажил олгогч ажилчдыг ямар шалгуураар цомхотголд оруулсан нь тодорхойгүй, удирдах албан тушаалтны үзэмжээр хэн нэгэнд давуу байдал үүсгэсэн нь ялгаварлан гадуурхах нэг хэлбэр гэж үзсэн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2024-03-19, **Дугаар**: 208/МА2024/00016 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль бус, хэргийн үйл баримт болон нотлох баримтыг буруу үнэлсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 158.1, 158.2.2, 80.1.1-д зааснаар ажил олгогчийг ялгаварлан гадуурхсан, давуу байдал үүсгэсэн гэх үйл баримт нотлогдоогүй, ажлаас чөлөөлөх үйл баримт хуульд заасан шаардлагын хүрээнд явагдсан гэж үзсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2024-05-30, **Дугаар**: 001/ШХТ2024/00693 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 5.1, 6.1, 6.2 дахь заалтуудыг зөрүүтэй хэрэглэсэн тул магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хариуцагч нь орон тоо цөөрсөн үндэслэлээр нэхэмжлэгчийг ажлаас халахдаа тодорхой үндэслэлгүйгээр сонгож хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцааг цуцалсан нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 80.1.1-д нийцээгүй байна. - Анхан шатны шүүхийн "ажил олгогч ажилчдыг ямар шалгуураар цомхотголд оруулсан нь тодорхойгүй, дээд удирдах албан тушаалтны үзэмжээр хэн нэгэнд давуу байдал үүсгэсэн нь ялгаварлан гадуурхах нэг хэлбэр" гэсэн дүгнэлт нь хуулийн үндэслэлтэй. - Ажил олгогч нь орон тоо цөөрсөн үед ажилтныг сонгох тодорхой шалгуур, шаардлагыг хөдөлмөрийн дотоод хэм хэмжээ, хамтын гэрээнд тусгах боломжтой байсан боловч ийнхүү зохицуулаагүй. Зүгээр нэгжийн удирдах ажилтны саналыг харгалзсан нь хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцааны суурь зарчимд нийцээгүй. - Нэхэмжлэгчийг ялгаварлан гадуурхсан гэж үзсэн анхан шатны шүүхийн дүгнэлт нь хэргийн баримтад нийцээгүй. Учир нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 6.1-д заасан ялгаварлан гадуурхах шинж тогтоогдоогүй. - Ажилгүй байсан хугацааны олговрыг олгосон нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 127.1-д нийцсэн. - 2022 оны өртөгт суурилсан урамшуулал олгосон нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 108.1-д нийцсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Н.Жанцандорж Саусгоби Сэндс ХХК-д 2010 оноос засварчин механикчаар ажилд орж, 2015 онд засварын ахлах мастер хүртэл дэвшин ажиллаж байсан. 2015.12.07-ны өдөр компанийн захирлын тушаалаар орон тоо хасагдсан үндэслэлээр түүнтэй байгуулсан хөдөлмөрийн гэрээг цуцалж, ажлаас халжээ. - **Нэхэмжлэгч**: Саусгоби Сэндс ХХК-ийг үндэслэлгүйгээр ажлаас халсан тул ажилд эгүүлэн тогтоож, нөхөх ажилгүй байсан хугацааны цалинтай тэнцэх хэмжээний олговор гаргуулах, эрүүл мэнд, нийгмийн даатгалын шимтгэл нөхөн төлүүлэхийг хүссэн. - **Хариуцагч**: Нүүрсний эрэлт буурснаас компанийн үйл ажиллагаа тасалдаж, орон тоог хасах арга хэмжээ авсан бөгөөд нэхэмжлэгчийн ажлын байрыг цомхотголын улмаас хассан. Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 40.5-д заасан хугацаанд мэдэгдэн, Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 42.1-д заасны дагуу цалин, олговор, тэтгэмж олгосон, даатгалын дэвтэрт бичилт хийж өгсөн тул нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2016-04-13, **Дугаар**: 102/ШШ2016/03019 - **Шийдвэр**: Н.Жанцандоржийг Саусгоби Сэндс ХХК-ийн засварын ахлах мастерын ажилд эгүүлэн тогтоож, хариуцагчаас 7,770,000 төгрөг гаргуулан олгож, эрүүл мэнд, нийгмийн даатгалын шимтгэлийг шилжүүлэн, дэвтэрт бичилт хийхийг даалгасан. - **Үндэслэл**: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 69.1, 128.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2016-07-01, **Дугаар**: 1274 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Тодорхойгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Тодорхойгүй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2016-11-28, **Дугаар**: 210/МА2016/01221 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Хариуцагч Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 40.1.1-д заасны дагуу орон тоо хасагдах үед хөдөлмөрийн гэрээг цуцлах эрхтэй бөгөөд Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 40.5-д заасны дагуу 45 хоногийн өмнө мэдэгдсэн тул шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 2016 оны 04 дүгээр сарын 13-ны өдрийн 102/ШШ2016/03019 дүгээр шийдвэрийн тогтоох хэсгийн нэг, Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2016 оны 7 дугаар сарын 01-ний өдрийн 1274 дүгээр магадлалын тогтоох хэсгийн нэг дэх заалтын “...128.1...” гэснийг “...128.1.2...” гэж өөрчлөн, бусад заалтыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хариуцагч нь Н.Жанцандоржийг Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 40.1.1-д заасан үндэслэлээр халсан боловч Саусгоби Сэндс ХХК-д засварын ахлах мастерын орон тоо хасагдсан нь хэрэгт байгаа баримтаар нотлогдоогүй. - Ажил олгогч нь нэхэмжлэгчид мэдэгдэл өгсөн нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн заалтад нийцээгүй байна. - Хариуцагчийн татгалзлыг нотлох баримтууд нь түүний татгалзлыг нотлоогүй. - Анхан шатны шүүх Хөдөлмөрийн тухай хуулийн холбогдох зохицуулалтыг баримтлаагүй байхад давж заалдах шатны шүүх дүгнэлт хийгээгүй нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 128.1.2-т нийцээгүй тул шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ажилтан нь ажлаас халагдсанаа эс зөвшөөрч, ажлаас халах тушаалыг хүчингүй болгуулах, ажлын байрандаа эгүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацааны цалин гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч байгууллага нь орон тоо цөөрсөнтэй холбогдуулан, хуулийн дагуу хөдөлмөрийн гэрээг цуцалсан гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг хангаж, ажлаас халах тушаалыг хүчингүй болгон, ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны дундаж цалинтай тэнцэх олговор гаргуулж, холбогдох шимтгэлүүдийг суутгаж төлөхийг даалгасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагад нийцээгүй, гаргасан баримтуудыг шүүх хангалттай үнэлээгүй гэж гомдол гаргасан. Хөдөлмөрийн тухай хуулийн дагуу орон тоо цөөрсний улмаас гэрээ цуцалсан нь хуульд нийцсэн гэж үзсэн. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. Ажилтныг ажлаас чөлөөлөх эрхгүй этгээд тушаал гаргасан бол ажлаас чөлөөлсөн гэж үзэх үндэслэлгүй тул анхан шатны шүүхийн шийдвэр зөв байна гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Ажилтныг ажлаас чөлөөлөх эрх нь баталгаажаагүй байхад гаргасан тушаал нь хууль бус тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ажил хөдөлмөрийн гэрээгээр байгуулсан ажилтныг үндэслэлгүй ажлаас чөлөөлсөн тушаалыг хүчингүй болгуулж, ажилд эгүүлэн тогтоолгох, цалин болон бусад нөхөн төлбөр гаргуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Ажилтныг ажлаас чөлөөлөх, өөр ажилд томилох тухай захирлын тушаалыг хүчингүй болгож, урьд эрхэлж байсан ажилд нь эгүүлэн тогтоож, цалин хөлсний зөрүү болон бусад нөхөн төлбөрийг гаргуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч тал анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, нотлох баримтыг үнэлэх журмыг зөрчсөн гэж гомдол гаргав. Давж заалдах шатны шүүх хариуцагч тал нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад нотлох баримт гаргаж өгөх үүргээ биелүүлээгүй, хөдөлмөрийн харилцааг өөрчлөх үндэслэлээ нотлоогүй тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Ажил олгогч нь ажилтныг ажлаас чөлөөлөхдөө хуульд заасан үндэслэлийг тодорхой зааж, холбогдох хууль тогтоомжийг баримтлах үүрэгтэй. Хөдөлмөрийн харилцааг өөрчлөх үндэслэлээ нотлох үүрэг нь ажил олгогчид ногддог. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчөөгүй, цугларсан нотлох баримтыг хуульд заасан журмаар үнэлж дүгнэсэн анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байна.