Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлэх хугацаа хэтэрсэн алданги болон орон сууцны талбайн хэмжээний зөрүүг мөнгөн хэлбэрээр нөхөн төлүүлэх маргаан. Гүйцэтгэгч тал гэрээнд заасан хугацаанд орон сууцыг хүлээлгэн өгөөгүй, мөн гэрээнд заасан талбайгаас дутуу талбайтай орон сууц хүлээлгэн өгсөн тул нэхэмжлэгч тал алданги болон талбайн зөрүүг нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гүйцэтгэгч тал хугацаа хэтрүүлж, талбайн хэмжээ дутуу байсан тул гэрээний дагуу алданги болон илүү төлсөн мөнгийг буцаан авах шаардлагатай гэсэн.
• Хариуцагч: Хугацаа хэтэрсэн нь цар тахал болон гадаад улсын нөхцөл байдлаас шалтгаалсан давагдашгүй хүчин зүйл тул алданги төлөхгүй, мөн талбайн хэмжээг тооцохдоо стандартын дагуу хүлцэх алдааг харгалзан үзсэн тул талбайн зөрүүг төлөхгүй гэсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг харгалзан үзэж, алданги болон талбайн зөрүүг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. Учир нь гэрээ байгуулах үед цар тахлын нөхцөл байдал аль хэдийн үүссэн байсан тул түүнийг давагдашгүй хүчин зүйл гэж үзэх үндэслэлгүй, мөн хариуцагч тал дайны нөхцөл байдал нь үүрэг биелүүлэхэд хэрхэн бодитой нөлөөлсөн талаарх нотлох баримтыг шүүхэд гаргаж өгөөгүй тул давагдашгүй хүчин зүйл гэж үзэх боломжгүй; мөн талбайн хэмжээний хүлцэх алдааны хувь хэмжээг тооцохдоо анхан шатны шүүх алдаа гаргасан тул хүлцэх алдааг хасаж, үлдсэн бодит зөрүүг тооцох ёстой.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээ байгуулах үед аль хэдийн үүссэн нөхцөл байдлыг гэрээний үүрэг биелүүлэх хугацаанд урьдчилан тооцоолох боломжтой байсан тул түүнийг давагдашгүй хүчин зүйл гэж үзэхгүй (Иргэний хууль 232.3, 232.4).
• Давагдашгүй хүчний нөхцөл байдал бий болсон гэх ерөнхий нөхцөл байдлыг бус, харин тэрхүү нөхцөл байдлаас шалтгаалж тухайн үүрэг биелэх боломжгүй болсон шалтгаан, бодит нөлөөллийг нотлох үүргийг хариуцагч хүлээнэ (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).
• Талууд гэрээний явцад талбайн хэмжээний хүлцэх алдааг хүлээн зөвшөөрч тохиролцсон бол тухайн хүлцэх алдааны хэмжээг хасаж, үлдсэн бодит зөрүүг нөхөн төлөх үүрэгтэй.