Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Үл хөдлөх хөрөнгийн өмчлөх эрх шилжүүлэх болон зээлийн барьцааг чөлөөлөх маргаан. Нэхэмжлэгч нь орон сууцыг хариуцагчид худалдажсан боловч сургалтын зээлийн төлбөрийг гүйцэтгэж чадаагүй тул барьцааг чөлөөлж, өмчлөх эрхийг шилжүүлээгүйгээс хариуцагчийг хууль бус эзэмшигч гэж үзэн нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь орон сууцын төлбөрийг бүрэн төлж, итгэмжлэлийн дагуу эзэмшиж байгаа тул өмчлөгчөөр тогтоолгох сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь орон сууцын төлбөрийг төлсөн ч барьцааг чөлөөлж өгөөгүй тул орон сууцыг хууль бусаар эзэмшиж байна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Орон сууцын үнийг бүрэн төлж, эзэмшиж байгаа тул өмчлөгчөөр тогтоолгож, нэхэмжлэгч сургалтын зээлийн төлбөрийг төлж барьцааг чөлөөлөх ёстой гэсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх хариуцагчийг өмчлөгчөөр тогтоолгож, нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Учир нь хариуцагч нь худалдах, худалдан авах гэрээний дагуу төлбөрийг төлж, хөрөнгийг хүлээн авсан тул өмчлөх эрхийг шилжүүлэх үүргээ биелүүлээгүй байна (Иргэний хууль 243.1). Мөн нэхэмжлэгч нь сургалтын зээлийн төлбөрийг гүйцэтгэж чадаагүй нь барьцааг чөлөөлөх боломжгүй байгаатай холбоотой тул энэ нь хариуцагчийн хууль бус үйлдэл биш юм (Иргэний хууль 171.1). Түүнчлэн зээлийн гэрээний тал биш хариуцагчид зээлийн төлбөрийг төлүүлэх шаардлага гаргах эрхгүй тул сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв юм.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Худалдах, худалдан авах гэрээний дагуу худалдагч нь эрхийн зөрчилгүй хөрөнгийг шилжүүлэх үүрэгтэй тул төлбөрийг төлсөн хариуцагчийг өмчлөгчөөр тогтоолгоно (Иргэний хууль 243.1).
• Ипотекийн зүйл болох үл хөдлөх хөрөнгийг өмчлөгч нь бусдын өмчлөлд шилжүүлсэн нь зээлийн гэрээний барьцааны үүргийг зөрчсөн гэж үзэх нь зөвхөн зээлийн гэрээний талуудын харилцаа бөгөөд энэ нь хөрөнгийг хууль бусаар эзэмшиж байна гэсэн үг биш юм (Иргэний хууль 171.1).
• Гэрээний тал биш гуравдагч этгээд нь зээлийн гэрээний дагуу төлөх үүрэг хүлээхгүй тул зээлийн төлбөр төлүүлэхээр шаардах эрхгүй (Иргэний хууль 189.1).