Дорнод аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Гэрлэлт бус хамтран амьдарсан этгээдүүдийн дундын өмчлөх эрх болон хүүхдийн эрх ашигтай холбоотой эд хөрөнгийн маргаан. Нэхэмжлэгч болон хариуцагч нар гэрлэлт байхгүй боловч хамтран амьдарч, хүүхдүүдтэй болсон тул хариуцагчийн нэр дээр бүртгэлтэй орон сууцыг хамтын амьдралын явцад бий болсон дундын өмч гэж үзэн, үнийн хувь хэсгийг гаргуулж өгөхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч орон сууцыг худалдан авахад гэр бүлийн хэрэгцээнд зориулсан мөнгө зарцуулсан, мөн хүүхдүүдийн эрх ашгийг хамгаалах үүднээс орон сууцаас хүүхдүүдэд ногдох хэсгийг олгох ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Орон сууцыг зөвхөн өөрийн хөдөлмөр, хуримтлуулсан орлого, зээлээр авсан тул энэ нь түүний хувийн өмч бөгөөд албан ёсны гэрлэлт байхгүй тул дундын өмч гэж үзэх үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн бөгөөд давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь талууд төрийн байгууллагад гэрлэлтээ бүртгүүлээгүй тул Гэр бүлийн тухай хууль 3.1.1, 3.1.2, 3.1.3-т заасны дагуу гэр бүлийн харилцаа болон гэр бүлийн гишүүдийн хамтран өмчлөх дундын хөрөнгө гэж үзэх үндэслэлгүй байсан тул Иргэний хууль 126.1-д заасны дагуу хариуцагчийн өмч мөн гэж үзэв. Мөн нэхэмжлэгч нь уг эд хөрөнгө бүрдүүлэхэд оруулсан өөрийн хувь нэмрийг нотлох үүргээ биелүүлээгүй тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 38.6-д заасны дагуу шаардлага нотлогдохгүй гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Албан ёсны гэрлэлт байхгүй тохиолдолд хамтран амьдарч буй этгээдүүдийн харилцааг гэр бүлийн харилцаа буюу гэр бүлийн гишүүдийн хамтран өмчлөх дундын хөрөнгө гэж үзэх боломжгүй (Гэр бүлийн тухай хууль 3.1.1, 3.1.2; Иргэний хууль 126.1).
• Гэрлэлт байхгүй ч хэлцлийн үндсэн дээр дундын өмч үүсгэсэн байж болох ч, тухайн эд хөрөнгө бүрдүүлэхэд оруулсан хувь нэмрийг нотлох үүрэг нь нэхэмжлэгч талд тулгарна (Иргэний хууль 108.1; Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 38.6).
• Улсын бүртгэлд этгээдийн нэр дээр бүртгүүлсэн эрх нь буруу ташаа болохыг эсэргүүцээгүй тохиолдолд үнэн зөв гэж тооцогдох үндэслэлтэй (Иргэний хууль 183.1).