Дорнод аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Эд хөрөнгийн маргаан — хамтран амьдарч байх хугацаанд бий болсон орон сууцын өмчлөх эрх, хуваарилалт. Нэхэмжлэгч болон хариуцагч нар нь гэрлэлт байхгүй боловч хамтран амьдарч, тэдний дундаас хүүхдүүд төрсөн байна. Хамтран амьдарч байх хугацаанд хариуцагчийн нэр дээр орон сууц худалдан авсан бөгөөд нэхэмжлэгч нь уг орон сууцыг хамтын амьдралд зориулсан дундын өмч гэж үзэн, өөрт болон хүүхдүүддээ ногдох хэсгийг мөнгөөр гаргуулж өгөхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Орон сууцыг худалдан авахад хариуцагчийн нэмэлт орлого болон гэр бүлийн хэрэгцээнд зориулсан мөнгө зарцуулсан тул энэ нь хамтран өмчлөх дундын хөрөнгө мөн, үнийн 3/4 хэсгийг гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Орон сууцыг зөвхөн өөрийн хөдөлмөр, хуримтлуулсан цалин, зээлээр авсан тул энэ нь түүний хувийн өмч бөгөөд гэрлэлт байхгүй тул дундын өмч гэж үзэх үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

• Талууд гэрлэлт байгуулж, төрийн байгууллагад бүртгүүлээгүй тул Гэр бүлийн тухай хууль 3.1.1, 3.1.2, 3.1.3-д заасны дагуу гэр бүл, гэрлэгчид гэж үзэх боломжгүй тул Иргэний хууль 126.1-д заасан гэр бүлийн гишүүдийн хамтран өмчлөх дундын хөрөнгө гэж үзэх үндэслэлгүй юм.
• Маргаан бүхий орон сууц нь улсын бүртгэлд хариуцагчийн нэр дээр бүртгэлтэй байгаа тул Иргэний хууль 183.1-д заасны дагуу энэ нь хариуцагчийн өмч мөн гэж үзнэ.
• Нэхэмжлэгч нь уг орон сууцыг худалдан авахад өөрийн оруулсан хувь нэмэр, хөрөнгийн хэмжээг нотлох үүргээ хэрэгжүүлээгүй тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 38.6-д заасны дагуу шаардлага нь нотлогдохгүй тул хэрэгсэхгүй болгоно.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Албан ёсны гэрлэлт байхгүй тохиолдолд хамтран амьдарч буй этгээдүүдийн харилцааг гэр бүлийн харилцаа буюу гэр бүлийн гишүүдийн хамтран өмчлөх дундын өмч гэж үзэх боломжгүй (Гэр бүлийн тухай хууль 3.1.1, 3.1.2; Иргэний хууль 126.1).
• Гэрлэлт байхгүй ч хэлцлийн үндсэн дээр дундын өмч үүсгэсэн байж болох ч, тухайн эд хөрөнгө бүрдүүлэхэд оруулсан хувь нэмрийг нотлох үүрэг нь нэхэмжлэгч талд тулгарна (Иргэний хууль 108.1; Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 38.6).
• Улсын бүртгэлд этгээдийн нэр дээр бүртгүүлсэн эрх нь буруу ташаа болохыг эсэргүүцээгүй тохиолдолд үнэн зөв гэж тооцогдох үндэслэлтэй (Иргэний хууль 183.1).