Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Худалдах, худалдан авах гэрээ цуцлагдсан тул хөрөнгийн үнэ болон алдагдсан ашгийг нөхөн төлүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч тал өөрийн техникийг хариуцагч талд урьдчилгаа төлбөрт тооцуулан шилжүүлсэн боловч хариуцагч тал гэрээгээр хүлээсэн техникийг нь өөр этгээдэд зарсан тул гэрээ цуцлагдаж, хөрөнгийн үнийн зөрүү болон олох ёстой байсан орлогыг нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээ цуцлагдсан тул машины үлдэгдэл төлбөр болон техникийг ашигласнаар олох ёстой байсан орлогыг нэхэмжилж байна.
• Хариуцагч: Техникийн үнэ нь талуудын тохиролцсон 130 сая төгрөг байсан тул нэмэлт төлбөр төлөхгүй, мөн алдагдсан ашиг нэхэмжлэх үндэслэлгүй гэж үзэж байна.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шат анхан шатны шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, хариуцагч талыг хөрөнгийн үнийн зөрүүг төлөх үүрэгтэй гэж шийдвэрлэв. Учир нь хариуцагч тал нэхэмжлэгчээс авсан техникийг бусдын өмчлөлд шилжүүлсэн тул биет байдлаар буцаан өгөх боломжгүй болсон тул хөрөнгийн үнээр мөнгөөр нөхөн төлөх ёстой (Иргэний хууль 205.2.2), мөн нэхэмжлэгч тал гэрээ цуцлах мэдэгдэл хийсэн тул гэрээ цуцлагдсан гэж үзнэ (Иргэний хууль 205.1). Гэвч нэхэмжлэгч тал гэрээний буруу үйлдэлээс шалтгаалж олох ёстой байсан орлогыг тогтмол, баримттай гэдгийг нотлоогүй тул алдагдсан ашгийг нөхөн төлүүлэх үндэслэлгүй (Иргэний хууль 227.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Аль нэг тал нь гэрээний үүргээ биелүүлэх боломжгүй болсон тохиолдолд гэрээ цуцлахаар мэдэгдсэнээр гэрээ цуцлагдах бөгөөд талууд гэрээ биелсэнээс олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1).
• Үүрэг гүйцэтгэгч тал хүлээн авсан хөрөнгийг бусдын өмчлөлд шилжүүлсэн бол тухайн хөрөнгийг биет байдлаар бус мөнгөөр нөхөн төлөх ёстой (Иргэний хууль 205.2.2).
• Гэрээний нэг тал нь буруутай байсан тул гэрээ цуцлагдсан тохиолдолд нөгөө тал нь гэрээ биелсэн байсан бол олох ёстой байсан орлогыг нэхэмжлэх эрхгүй, учир нь нэхэмжлэгч тал гэрээний буруу үйлдэлээс шалтгаалж орлого олж чадаагүй гэдгээ баримтаар нотлоогүй (Иргэний хууль 227.1).