Баянхонгор аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Түрээсийн гэрээ цуцлах болон эд хөрөнгө сайжруулалтад зарцуулсан зардлыг нөхөн төлүүлэх маргаан. Түрээслүүлэгч нь түрээсийн хугацаа дууссан боловч хариуцагч нар байрыг чөлөөлөхгүй байгаа тул албадан гаргаж, түрээсийн төлбөр болон цахилгааны төлбөр гаргуулахыг шаардсан. Хариуцагч нар нь байрыг худалдан авах аман тохиролцоо хийсэн, байранд засвар хийсэн тул зарцуулсан зардлаа нэхэмжлэх шаардлагатай гэж үзсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Түрээсийн хугацаа дууссан тул байрыг чөлөөлүүлж, дутуу төлөгдсөн түрээсийн төлбөр болон цахилгааны төлбөрийг гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Байрыг худалдан авах тохиролцоо хийсэн, байрны бүтцийг өөрчлөн засвар хийж, тавилга суурилуулсан тул засварын зардлыг нэхэмжлэгчээс гаргуулна гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх түрээсийн төлбөр төлүүлэх, байрыг чөлөөлүүлэх, харин засварын зардлыг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан. Энэхүү шийдвэрийг давж заалдах шат хэвээр үлдээсэн. Учир нь нэхэмжлэгч нь байр чөлөөлөх тухай мэдэгдэл өгсөн тул гэрээ цуцлах хугацаа тоологдоно (Иргэний хууль 94.7), мөн хариуцагч нарын хийсэн засвар нь салгаж болохгүй, эзэмлэгчийн эдийн засгийн ашигтай байдал үүсгэх шинжтэй, нэхэмжлэгч засварын явцад танилцсан байсан тул засварын зардлыг төлөх үндэслэлгүй (Иргэний хууль 89.5).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээ цуцлах тухай мэдэгдэл өгснөөс хойш гэрээ цуцлах хугацаа тоологдох тул нэхэмжлэгч тал мэдэгдэл өгсөн нь гэрээ цуцлах үндэслэл болно (Иргэний хууль 94.7).
• Хөлслүүлэгчийн зөвшөөрөлтэйгөөр хийсэн, салгаж болохгүй, эзэмлэгчийн ашигтай байдал үүсгэх засвар нь гэрээ дуусгавар болсны дараа төлүүлэх зардлын ангилалд хамаарах боловч, тавилга суурилуулах зэрэг зардал нь эд хөрөнгийн бүтцэд хамааралгүй тул нөхөн төлөх үндэслэлгүй (Иргэний хууль 89.5).
• Хариуцагч нар түрээсийн хугацаанд байрны бүтцийг өөрчилж засвар хийсэн нь нэхэмжлэгчийн зөвшөөрөлтэй байсан ба засвар нь эзэмлэгчийн ашигтай байдал үүсгэсэн тул засварын зардлыг нэхэмжлэх эрхгүй (Иргэний хууль 89.5).