Дорноговь аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Үл хөдлөх эд хөрөнгийн худалдах, худалдан авах гэрээ цуцлагдсаны дараа хэлцлийн гүйцэтгэлийг харилцан буцаах болон орон сууц чөлөөлүүлэх тухай маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай байгуулсан худалдах, худалдан авах гэрээний үнийн дүнг тохиролцсон хугацаанд бүрэн төлөөгүй тул гэрээг цуцалж, түүний дараах орон сууц хөлслөх гэрээний хугацаа дууссан нь тул орон сууцыг чөлөөлүүлж, өмнө нь төлсөн мөнгийг хөлсөнд тооцуулахгүйгээр буцаан авахыг шаардсан. Хариуцагч нь орон сууцын үнийн дүнг нэмэгдүүлэн өөрчлөхөөр нэхэмжлэгч давуу эрх ашиглан шинэ хэлцэл хийх гэж оролдсон тул анхны тохиролцоог хэвээр үлдээж, үлдэгдэл төлбөрийг төлөх боломжтой гэж үзэн сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Худалдах, худалдан авах гэрээ цуцлагдсан тул орон сууц хөлслөх гэрээний хугацаа дууссан нь орон сууцыг албадан чөлөөлүүлж, өмчлөгчийн эрхээ эдлэх шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч нь орон сууцын үнийн дүнг эрс нэмэгдүүлэн өөрчлөх, өмнө нь төлсөн мөнгийг түрээсийн хөлс болгох зэрэг нөхөн хэлцэл хийх гэж оролдсон тул анхны тохиролцосон үнээр худалдан авах эрхтэй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх хариуцагчийг орон сууцыг чөлөөлүүлж, төлсөн мөнгийг харилцан буцаахыг шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, хариуцагчийг орон сууцыг чөлөөлүүлж, нэхэмжлэгчийн төлсөн мөнгийг хариуцагчид буцаан олгох, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг тогтоов. Учир нь нэхэмжлэгч болон хариуцагчийн хооронд байгуулсан орон сууц хөлслөх гэрээ болон үнийн дүнг нэмэгдүүлсэн тухай хэлцлүүд нь нэг талын ашиг сонирхлыг хангах, давуу эрх ашигласан шинжтэй тул хүчин төгөлдөр бус байна (Иргэний хууль 56.1.1). Хүчин төгөлдөр бус хэлцлийн үр дүнд талууд шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5). Хариуцагч нь орон сууцын үнийг бүрэн төлж өмчлөх эрх шилжихээр тохиролцоогүй, үүргээ зохих ёсоор биелүүлээгүй тул орон сууцын өмчлөгчөөр тогтоолгох сөрөг нэхэмжлэл үндэслэлгүй болсон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Нэг талын ашиг сонирхлыг хангах, давуу эрх ашиглан хийсэн хэлцэл нь нийтээр хүлээн зөвшөөрөгдөхгүй зан суртахууны хэм хэмжээнд харшилсан тул хүчин төгөлдөр бус байна (Иргэний хууль 56.1.1).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл хийсэн талууд хэлцлийн дагуу шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).
• Худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэг биелээгүй тул түүний дараах хөлслөх гэрээ болон үнийн дүн нэмэгдүүлсэн хэлцлүүд нь хүчин төгөлдөр бус байсан тул эд хөрөнгийг буцаан авах эрхтэй (Иргэний хууль 205.1, 243.1).