Дорноговь аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Үл хөдлөх эд хөрөнгийн худалдах, худалдан авах гэрээ цуцлагдсаны дараа орон сууц чөлөөлүүлэх болон өмчлөгчөөр тогтоолгох тухай маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай байгуулсан худалдах, худалдан авах гэрээ цуцлагдсан тул орон сууцыг хөлслөх гэрээ байгуулсан боловч тухайн гэрээний хугацаа дууссан нь төлөв байдал тул орон сууцыг чөлөөлүүлж, эзэмшлийг буцаан авахыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Худалдах, худалдан авах гэрээ цуцлагдсан тул орон сууц хөлслөх гэрээ байгуулсан бөгөөд уг гэрээний хугацаа дууссан тул орон сууцыг албадан чөлөөлүүлж, эзэмшлийг буцаан авах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Орон сууцын үнийн дүнгийн ихэнх хэсгийг төлж барагдуулсан тул өмчлөгчөөр тогтоолгох шаардлагатай бөгөөд үлдэгдэл төлбөрийг төлөх боломжтой гэж үзэн сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх хариуцагчийг орон сууцыг чөлөөлж, нэхэмжлэгчид гардуулахыг шийдвэрлэв. Учир нь талуудын анхны худалдах, худалдан авах гэрээ хүчин төгөлдөр бус байсан тул түүний дараах орон сууц хөлслөх гэрээ нь нийтээр хүлээн зөвшөөрөгдөхгүй зан суртахууны хэм хэмжээнд харшилсан, хууль зөрчсөн хэлцэл гэж үзэв (Иргэний хууль 56.1.1). Орон сууц хөлслөх гэрээ нь хүчин төгөлдөр бус байсан тул Иргэний хууль 56.5-д заасны дагуу талууд шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй. Нэхэмжлэгч нь орон сууцын өмчлөгч баримттай байсан тул хүчин төгөлдөр бус хэлцлээр шилжүүлсэн эд хөрөнгийг буцаан авах эрхтэй. Хариуцагч нь үнийн дүнгийн хэсгийг төлсөн нь орон сууцыг өмчлөх үндэслэл болохгүй, учир нь үндсэн худалдах гэрээ хүчин төгөлдөр бус байсан тул сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох үндэслэлтэй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хууль зөрчсөн буюу нийтээр хүлээн зөвшөөрөгдөхгүй зан суртахууны хэм хэмжээнд харшилсан хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус байна (Иргэний хууль 56.1.1).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл хийсэн талууд шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцлээр шилжүүлсэн эд хөрөнгийг эзэмшигч нь эзэмшигчээрээ буцаан авах эрхтэй (Иргэний хууль 56.2-56.6).