Тогтоол №18341

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц худалдан авах гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс үүссэн маргаан. Нэхэмжлэгч нь орон сууцанд амьдарсны хөлс, орон сууцыг албадан чөлөөлүүлэхийг шаардсан. Хариуцагч нь гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах, төлсөн мөнгийг буцаан авахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Гэрээний дагуу орон сууц ашигласны төлбөр, ашиглалтын зардлыг хариуцагчаас гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэсэн. Гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж тооцох болон орон сууцыг албадан чөлөөлүүлэх тухай сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд гэрээ байгуулсан нь тогтоогдсон. Хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, орон сууц ашигласны төлбөр төлөх үүрэгтэй. Байрыг хэнд эзэмшүүлж ашиглуулах нь худалдан авагчийн эрх бөгөөд өөрөө амьдраагүй нь гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж тооцох үндэслэл болохгүй. Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байсан тул давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "Х" ХХК нь Б.З-тэй орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулсан боловч Б.З нь төлбөрөө хугацаандаа төлөөгүй тул гэрээг цуцалж, орон сууцыг чөлөөлүүлэх, орон сууцанд амьдарсан хөлс 11,750,000 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Нэхэмжлэгч**: Б.З нь гэрээний үүргээ зөрчсөн тул орон сууцны хөлс болон засварын төлбөрт нийт 11,750,000 төгрөгийг гаргуулж, орон сууцыг чөлөөлүүлэх. - **Хариуцагч**: Урьдчилгаанд төлсөн 5,000,000 төгрөгийг орон сууц ашигласны төлбөрт суутгах боломжтой бөгөөд нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй. Орон сууцанд доголдол байсан тул хохирол нэхэмжилнэ. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-12-20, **Дугаар**: 142/ШШ2018/01279 - **Шийдвэр**: Орон сууц чөлөөлүүлэх нэхэмжлэлийг хариуцагч биелүүлснийг баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, Б.З-ээс 5,250,000 төгрөгийг гаргуулж, үлдэх 6,500,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.5, Иргэний хуулийн 261.1, 262.1, 264.1, 264.2. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-02-14, **Дугаар**: 21 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэл муутай, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангах ёстой. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-05-09, **Дугаар**: 210/МА2019/00465 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүхийн шийдвэр, магадлал нь үндэслэл муутай, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангах ёстой. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалын хууль хэрэглээнд өөрчлөлт оруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчдын хооронд Иргэний хуулийн 243.1-д заасан худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулагдсан. - Шүүхүүд Иргэний хуулийн 262 дугаар зүйлд нийцээгүй хуулийг хэрэглэсэн алдаатай. - Гэрээний 4.5 болон хавсралт 2-т заасан орон сууц ашигласны төлбөр (сар бүр 500,000 төгрөг) болон засварын төлбөрийг суутгах нөхцөл нь Иргэний хуулийн 189.1-ийг зөрчөөгүй. - Хариуцагч орон сууцыг 615 хоног ашигласан тул гэрээгээр тохирсон нөхцлөөр 10,250,000 төгрөг төлөх үүрэгтэй. - Урьдчилгаанд төлсөн 5,000,000 төгрөгийг суутгаж, хариуцагчаас 5,250,000 төгрөг гаргуулсан нь Иргэний хуулийн 227.1-ийг зөрчөөгүй. - Нэхэмжлэгч эд хөрөнгийн алдагдал, гэмтэл учирсан талаар нотлоогүй тул нэхэмжлэлийн үлдэх шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь Иргэний хуулийн 227.3-т нийцсэн. - Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалын хууль хэрэглээний заалтуудыг Иргэний хуулийн 243.1, 205.1, 227.1, 227.3-т өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээний дагуу төлбөр төлөөгүй, түрээсийн болон ашиглалтын зардлаа төлөөгүй байснаас үүдэн гэрээг цуцлуулж, орон сууцыг албадан чөлөөлүүлэх үйл ажиллагааны явцад учирсан зардлыг гаргуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 39,819,133 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гомдлол гаргагч нь анхан шатны шүүх хэргийг буруу шийдсэн, хуулийг буруу хэрэглэсэн гэж үзсэн. Гэвч шүүх гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээв. ҮНДЭСЛЭЛ: Хариуцагч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, орон сууцыг хууль бусаар эзэмшсээр байсан нь тогтоогдсон. Гэрээ цуцлагдсан болон орон сууцыг албадан чөлөөлөх тухай шүүхийн шийдвэрүүд хүчин төгөлдөр болсон. Хариуцагчийн байрны доголдол болон нэхэмжлэгчээс учирсан хохирлын тухай тайлбар нотлох баримтаар тогтоогдоогүй, мөн шүүхэд холбогдох сөрөг нэхэмжлэл гаргаж байгаагүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь орон сууц худалдаж авах гэрээний дагуу өмчлөх эрхийн гэрчилгээ гаргуулах, гэрчилгээ гаргаж өгнө гэж авсан мөнгийг буцаан авахаар нэхэмжилжээ. Хариуцагч компани нь нэхэмжлэгч гэрээний үүргийн дагуу төлбөрийг бүрэн хийгээгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Шүүхээс орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн, нэхэмжлэгч төлбөрийг бүрэн хийсэн гэж үзэн орон сууцыг нэхэмжлэгчийн өмчлөлд шилжүүлэхийг даалгаж, мөнгийг буцаан авахаар гаргасан нэхэмжлэлийг хариуцагч биелүүлснийг баталж хэрэгсэхгүй болгожээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүх нь хэргийн бодит байдлыг үнэлж дүгнэлгүй, нэхэмжлэгчийн тайлбарт автаж шийдвэр гаргасан, гэрээний үнэ, төлбөрийн талаарх маргааныг буруу шийдвэрлэсэн, хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй байхад өмчлөлд шилжүүлэхийг даалгасан нь хууль бус гэж гомдол гаргав. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хуульд заасан журмын дагуу явагдсан, нотлох баримтад тулгуурласан, хуулийн зохицуулалтыг зөрчөөгүй гэж үзжээ. Гэрээний үнэ болон төлбөрийн талаарх маргааныг талуудын гаргасан баримтууд, тайлбаруудыг үндэслэн шийдвэрлэсэн нь үндэслэлтэй бөгөөд хариуцагчийн гомдлыг хангах боломжгүй гэж дүгнэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээжээ.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч “ГК” ХХК-тай орон сууц захиалан бариулах гэрээ байгуулж, урьдчилгаа төлбөр төлөн 2005 оноос хойш орон сууцанд амьдарч байсан боловч өмчлөх эрхийн гэрчилгээ гаргуулаагүй. - **Нэхэмжлэгч**: О.Б- нь орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоолгож, өмчлөх эрхийг бүртгүүлэхтэй холбоотой бичиг баримтыг хариуцагчаас гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: “ГК” ХХК нь нэхэмжлэгчийг гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээнээс татгалзсан, хууль бус эзэмшлээс орон сууц чөлөөлүүлж, гэрээнээс татгалзсаны улмаас учирсан хохиролд 61,324,655 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-04-09, **Дугаар**: 101/ШШ2018/01234 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгчийн үндсэн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 262.1, 9.4.3-т зааснаар талуудын хооронд зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн бөгөөд нэхэмжлэгч үнийг бүрэн төлөөгүй тул өмчлөх эрх үүсэхгүй. Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг Иргэний хуулийн 110.1-д зааснаар орон сууцыг өөр этгээдэд худалдсан тул эзэмшлийг чөлөөлүүлэх эрхгүй, мөн хохирол тооцох боломжгүй гэж үзсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-02-23, **Дугаар**: 210/МА2018/00534 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч, Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч нь гэрээний төрлийг буруу тодорхойлсон, нотлох баримтыг үнэлээгүй, хамтран хариуцагч татаагүй гэж, хариуцагч нь хохирол гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосныг буруу гэж тус тус гомдолдсон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, зохигчдын давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд 2005 оны 5 дугаар сарын 15-ны өдөр байгуулсан "Орон сууц захиалгын гэрээ" нь Иргэний хуулийн 262.1, 263 дугаар зүйлд заасан зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээний шинжийг агуулж байна. - Нэхэмжлэгч О.Б- нь орон сууцны үнийн дүн болох 12,870 ам.доллараас 4,000,000 төгрөгийг төлсөн нь тогтоогдсон бөгөөд 7,000,000 төгрөг төлсөн гэх нотлох баримт хангалтгүй. - Нэхэмжлэгч гэрээний үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй тул Иргэний хуулийн 222.1-д зааснаар хугацаа хэтрүүлсэн байна. - Гэрээний 6 дахь заалтаар зээлийн үлдэгдэлтэй нөхцөлд байрны өмчлөгч нь компани байхаар тохиролцсон нь Иргэний хуулийн 209.1-д нийцнэ. - Хариуцагчийн захирал хорих ял эдэлсэн нь Иргэний хуулийн 223.1-д заасан үүрэг гүйцэтгэх нөхцлийг бүрдүүлээгүй үндэслэлд хамаарахгүй. - Хариуцагч нь маргааны зүйл болох орон сууцыг иргэн Б.Хангарьдад 2017 оны 11 дүгээр сарын 13-ны өдрийн орон сууц захиалгын гэрээгээр худалдан, түүний өмчлөлд шилжүүлсэн тул Иргэний хуулийн 110.1-д зааснаар орон сууц чөлөөлөхийг шаардах эрхгүй. - Нэхэмжлэгч гэрээний дагуу орон сууцыг эзэмшиж байсан тул гэрээнээс татгалзахаас өмнөх харилцааг буцаан хэрэглэн хохирол тооцох боломжгүй. - Хөөн хэлэлцэх хугацааг 2015 оны 5 дугаар сарын 15-ны өдрөөс тоолох тул нэхэмжлэгчийн "хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан" гэх тайлбар үндэслэлгүй.