Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Хамтран ажиллах гэрээ болон түүний нөхвөр гэрээг хүчингүй болгох, хөрөнгө оруулалт болон гарсан зардлыг нөхөн төлүүлэх, мөн хөрөнгө оруулалтын хэрэгсэл болох ковш авсан бусдын өмнө хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй этгээдээс буцаан шаардах маргаан. Нэхэмжлэгч нар үйлдвэрлэлийн хөгжүүлэлтэд хөрөнгө оруулж, гадаад ажилтнуудын хөлсийг төлж байсан боловч гэрээний дагуу хувьцаа эзэмшиж, ашгаас хувь авах зорилго нь хэрэгжиж чадаагүй тул оруулсан мөнгө, зардал болон ковш авсан этгээдээс үнэ гаргуулахыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээг байгуулсан этгээд компанийг төлөөлөх эрхгүй байсан тул гэрээ хүчин төгөлдөр бус бөгөөд хөрөнгө оруулалт, гадаад ажилтнуудын хөлс болон ковш авсан үнийг нөхөн төлүүлэх ёстой гэсэн.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч нар хөрөнгө оруулалт хийгээгүй, ашгийг өөрсдөө авсан, мөн ковш нь гэрээний зорилгыг хэрэгжүүлэх зорилгоор ашиглагдсан тул нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлгүй гэсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх ковш авсан этгээдээс үнийг гаргуулахыг зөвшөөрч, бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шат анхан шатны шийдвэрийн тогтоох хэсгийн нэгэн заалтыг өөрчилж, ковш авсан этгээдээс үнийг гаргуулах шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гэрээ татгалзах болон бусад зардлын шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Учир нь ковш нь нэхэмжлэгчийн өмч байсан боловч хариуцагч тал буцаан өгөх боломжгүй болгож үрэгдүүлсэн нь гэрч баримтаар тогтоогдсон тул бусдын өмнө хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй этгээдээс буцаан шаардах эрх нэмэгдсэн (Иргэний хууль 492.1.1), харин гэрээ татгалзах болон зардлын тухай шаардлага нь гэрээний хүчин төгөлдөр байдал болон зардлыг хуваарилах тухай тодорхой баримтгүй байсан тул үндэслэлгүй гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Бусдын өмнө хүлээсэн үүргээ гүйцэтгэхээр хэн нэгэн этгээдэд хөрөнгө шилжүүлсэн этгээд уг зүйлийг олж авсан этгээдээс буцаан шаардах эрхтэй бөгөөд хөрөнгө үрэгдүүлсэн нь баримтаар тогтоогдсон тул буцаан шаардах нь үндэслэлтэй (Иргэний хууль 492.1.1).
• Гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцохын тулд гэрээ байгуулах эрхгүй этгээд гэрээ байгуулсан эсвэл хууль зөрчсөн бодит баримт нотлогдох ёстой (Иргэний хууль 56.1.1, 56.5).
• Талуудын хооронд гарсан зардлыг хуваарилах, нөхөн төлөх талаарх тодорхой тохиролцоо, баримт байхгүй бол тухайн зардлыг нэхэмжлэх үндэслэлгүй (Иргэний хууль 478.1, 496.1).