Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Ажил гүйцэтгэх гэрээ цуцлагдсан тохиолдолд гэрээний урьдчилгаа төлбөрийг буцаан олгох болон гэрээний үүрэг биелүүлээгүйгээс үүдэлтэй алдангийг гаргуулах эрх зүйн маргаан. Нэхэмжлэгч тал хариуцагч талд цонх нийлүүлж, угсрах үүрэг хүлээсэн гэрээний дагуу урьдчилгаа төлбөр шилжүүлсэн боловч хариуцагч тал гэрээний үүргээ гүйцэтгэж чадаагүй тул төлбөр буцаан олголт болон алданги нэхэмжилсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээний үнийн дүнгийн 70 хувь буюу урьдчилгаа төлбөрийг буцаан олгох, мөн гэрээний нийт үнийн дүнгээс алдангийг тооцож гаргуулах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Урьдчилгаа төлбөрийг төлөхийг хүлээн зөвшөөрч байгаа ч гэрээ цуцлагдсан тул гэрээнд заасан алдангийг төлөх үүрэг хүлээхгүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх урьдчилгаа төлбөр болон алдангийн зарим хэсгийг олгож, хохирлын нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх хариуцагчийн гомдлыг хангаж, алдангийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох замаар анхан шатны шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. Учир нь хариуцагч тал гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч тал гэрээнээс татгалзах эрхтэй байсан (Иргэний хууль 225.1), мөн гэрээ цуцлагдсаны дагуу талуудыг анхны байдалд буцаах зарчмаар үндсэн үүрэг болон түүний салшгүй нэмэлт үүрэг болох алдангийн төлөх үүрэг аль алин нь дуусгавар болдог тул алданги гаргуулах үндэслэлгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талуудын аль нэг нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зөрчсөн, нэмэлт хугацаа тогтоосон боловч үр дүн гараагүй бол нөгөө тал гэрээнээс татгалзах эрхтэй (Иргэний хууль 225.1).
• Гэрээ цуцлагдсан тохиолдолд талуудыг гэрээ байгуулаагүйтэй адил анхны байдалд буцаах ёстой тул гэрээний дагуу шилжүүлсэн төлбөрийг буцаан авах эрх үүснэ (Иргэний хууль 205.1).
• Алданги нь үндсэн үүргийн салшгүй нэмэлт эрх байдаг тул үндсэн үүрэг дуусгавар болсон (гэрээ цуцлагдсан) тохиолдолд алданги төлөх үүрэг мөн адил дуусгавар болно (Иргэний хууль 232.6).