Хэнтий аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Гэрээний үүрэг биелүүлээгүйгээс үүдэлтэй үндсэн төлбөр болон алдангийн төлбөр нэхэмжлэх иргэний маргаан. Нэхэмжлэгч тал тэжээлийн буудай нийлүүлсэн гэрээний дагуу үндсэн төлбөр болон хугацаа хэтэрсэн алдангийг нэхэмжилсэн боловч хариуцагч тал төлбөрийг төлөх үүрэг нь Засгийн газрын тогтоол болон байгалийн гамшгийн нөхцөл байдлаас шалтгаалж гуравдагч этгээд буюу яамны хариуцах үүрэгтэй гэж үзэн төлбөрөөс татгалзсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээний дагуу тэжээлийн буудай нийлүүлсэн тул үндсэн төлбөр болон гэрээнд заасан нэг хоногийн 0,5 хувийн алдангийг нэхэмжилж байна.
• Хариуцагч: Төлбөрийг төлөх үед зуд, байгалийн гамшиг тохиосон тул төлбөр төлөх чадваргүй болсон бөгөөд Засгийн газрын тогтоол нь төлбөрийг яам хариуцахыг заасан тул өөрсдөө төлөхгүй гэсэн байр суурьтай байна.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх үндсэн төлбөрийг гаргуулах, алдангийг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан. Давж заалдах шат анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн, учир нь талуудын байгуулсан гэрээнд гуравдагч этгээдийн төлбөрийн хариуцлагын талаар зохицуулалт байхгүй тул хариуцагч тал гуравдагч этгээдийн (яам) төлбөрийн үүргээ өөртөө шилжүүлж гэрээний үүргээс чөлөөлөгдөх боломжгүй (Иргэний хууль 243.1). Мөн гэрээ байгуулах үед гамшгийн нөхцөл байдал үүссэн нь хэргийн нөхцөл байдлыг харгалзан үзэх үндэслэл болно тул алдангийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй (Иргэний хууль 232.8).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний оролцогч талууд гэрээнд заасан үүргээ биелүүлэх үүрэгтэй бөгөөд гэрээнд тусгагдаагүй гуравдагч этгээдийн төлбөрийн хариуцлагыг хариуцагч тал өөртөө шилжүүлж, гэрээний үүргээс чөлөөлөгдөх боломжгүй (Иргэний хууль 243.1).
• Гэнэтийн буюу давагдашгүй хүчний шинжтэй байгалийн гамшиг тохиосон нөхцөл байдал нь алдангийн хэмжээг багасгах эсвэл хэрэгсэхгүй болгох үндэслэл болж болно (Иргэний хууль 232.8).