Өвөрхангай аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлээгүйгээс үүдэлтэй төлбөр төлөх болон алданги төлүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч тал нь хариуцагч талд тэжээлийн буудай нийлүүлсэн боловч гэрээнд заасан төлбөрийг хугацаанд нь төлөөгүй тул үндсэн төлбөр болон алдангийг гаргуулж өгөхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээний дагуу бараа нийлүүлсэн боловч төлбөр хугацаандаа орж ирээгүй тул гэрээний дагуу үндсэн төлбөр болон алдангийг төлүүлэх шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Төлбөр төлөх хугацаанд зуд, байгалийн гамшиг тохиосон тул гэрээний үүргээс чөлөөлөгдөх ёстой, мөн төлбөрийг төсвөөс санхүүжүүлэх ажиллагаа хийгдсэн тул нэхэмжлэл үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх хариуцагчийг үндсэн төлбөр болон алдангийг төлөх үүрэгтэй гэж шийдсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж, хариуцагчийг үндсэн төлбөр болон алдангийг төлөх үүрэгтэй гэж тогтоосон. Учир нь хариуцагч тал нь гэрээг төлөөлөн байгуулсан тул гэрээний үүрэг хариуцах ёстой, мөн хариуцагч тал нь ашгийн төлөө бус байгууллага биш, ашгийн төлөө үйл ажиллагаа явуулдаг хуулийн этгээд тул улсын тэмдэгтийн хураамжаас чөлөөлөгдөхгүй, учир нь нэхэмжлэгч тал нь ашгийн төлөө үйл ажиллагаа явуулдаг компани байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Засгийн захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгжийн тухай хууль 60.1.5, 67.1-д заасны дагуу аймгийн засаг дарга нь төсвийн ерөнхийлөн захирагч тул түүний төлөөлөн байгуулсан гэрээг аймгийн засаг дарга хариуцах үүрэгтэй.
• Гэрээний талууд зөвхөн өөрсдийн харилцан тохиролцосон үүрэгтэй тул гэрээний оролцогч биш этгээд (Засгийн газар гэх мэт) гэрээний үүргээс чөлөөлөх эсвэл хариуцах үндэслэл болдоггүй (Иргэний хууль 243.1).
• Нэхэмжлэгч тал нь ашгийн төлөө үйл ажиллагаа явуулдаг хуулийн этгээд тул улсын тэмдэгтийн хураамжаас чөлөөлөгдөхгүй, учир нь Төсвийн тухай хууль болон Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуульд төсвийн байгууллагад хамаарах этгээд гэж заасан бус (Иргэний хууль 58.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хууль 41.1).