Хэнтий аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Хөлсөөр ажиллах гэрээний үүрэг биелээгүйгээс үүссэн эд хөрөнгөд учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх маргаан. Ажиллуулагч тал ажиллуулах мал хөлсөөр өгсөн боловч ажиллуулагч тал мал дутуу хүлээлгэн өгсөн тул дутагдсан малын үнийг мөнгөөр нөхөн төлүүлэх хүсэлт гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Ажиллуулагч тал нь хөлс төлөх үүргээ биелүүлсэн тул ажиллуулагч тал дутаасан малын үнийг Иргэний хууль 219.1, 359.1-д үндэслэн нөхөн төлүүлэх ёстой гэж үзэв.
• Хариуцагч: Хооронд нь гэрээ байгуулаагүй, зөвхөн тусламж болгож мал малласан тул хохирлыг хариуцах үүрэг хүлээхгүй гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг бүхэлд нь хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлэхээр буцаасан. Учир нь анхан шатны шүүх нь хөлсөөр ажиллуулах гэрээ байгуулагдсан гэж дүгнэсэн боловч тогтоосон дүгнэлт болон шийдвэрийн тогтоох хэсэг нь агуулгын хувьд зөрүүтэй байсан тул Иргэний хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн байна. Мөн малын үнэ болон хохирлыг баримтаар нотлох шаардлагатай байхад шүүх санаачилгаар шинжээг томилох боломжтой байсан ч үүнийг хийгээгүй нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 47.1-д нийцээгүй тул шийдвэрийг өөрчлөх боломжгүй гэж үзэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талуудын хооронд хөлсөөр ажиллах гэрээ байгуулсан гэж үзвэл ажиллуулагч тал үүргээ биелүүлсэн тул ажиллуулагч тал дутаасан малын үнийг төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 359.1, 219.1).
• Шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэхэд ач холбогдолтой нотлох баримт хангалттай гэж үзсэн боловч малын үнэ, хохирлын хэмжээг баримтаар баталгаажуулахгүй, шинжээний дүгнэлт авах боломжтой байхад хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль хэрэглээний зөрчил юм (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 47.1).
• Шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, шийдвэрийг өөрчлөх боломжгүй бол анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгоно (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 168.1.1).