Баян-Өлгий аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний дагуу хамтран зээлдэгчийн үүрэг гүйцэтгэх хариуцлагын тухай маргаан. Үндсэн зээлдэгч нь зээлээ төлөлгүй, оршин суугаа газрынхаа бүртгэлтэй хаягт байхгүй, гадаад улсад оршин сууж байгаа тул нэхэмжлэгч байгууллага зээлийн үндсэн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон бусад зардлыг хамтран зээлдэгчээс бүрэн гаргуулах, төлбөр барагдуулахгүй бол барьцаа хөрөнгийг хангуулах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Үндсэн зээлдэгч нь гадаад улсад байгаа тул хамтран зээлдэгч нь зээлийн үүрэгт бүрэн хариуцах ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Зээлийг үндсэн зээлдэгч авсан бөгөөд хамтран зээлдэгч нь зээлийн мөнгийг ашиглаагүй, төлөх боломжгүй тул хариуцахгүй гэж маргасан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаж, хариуцагчээс зээлийн үүрэг болон барьцаа хөрөнгийг хангуулахыг шийдвэрлэсэн бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. Учир нь зээлийн гэрээний тусгай заалтад заасан (зээлдэгч нас барах, эрх зүйн чадамжгүй болох, сураггүй алга болсонд тооцогдох гэх мэт) нөхцөл байдал бодит байдал дээр үүсээгүй тул хамтран зээлдэгч нь зээлийн үүрэгт бүрэн хариуцах үндэслэлгүй байна. Мөн шүүх талуудын мэтгэлцэх эрхийг хангахгүй, нэхэмжлэлийг хариуцагчид гардуулахгүйгээр хэргийг шийдвэрлэсэн нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны хууль ёсны байх зарчмыг хангаагүй тул шийдвэрийг хүчингүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлийн гэрээнд хамтран зээлдэгчийн үүрэг хүлээх тодорхой нөхцөл байдал (нас барах, сураггүй алга болсон гэх мэт) заасан бол тухайн нөхцөл үүссэн тохиолдолд л хамтран зээлдэгч үндсэн зээлийн үүргийг бүрэн хариуцах үндэслэлтэй (Зээлийн гэрээний 4.2.15).
• Хамтран үүрэг гүйцэтгэгчийн үүрэг нь гэрээнд заасан нөхцөл байдал үүссэн тохиолдолд л үндсэн зээлдэгчийн үүргийг бүрэн хариуцах үндэслэлтэй болно (Иргэний хууль 242.2, 242.3).
• Шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад хариуцагчид нэхэмжлэлийг гардуулах, хариуцагч нэхэмжлэлийг хүлээн авсан тул үндэслэлээ ирүүлэх үүрэг хүлээх зарчмыг хангах ёстой тул мэтгэлцэх эрхийг хангахгүйгээр шийдвэр гаргасан нь хууль ёсны байх зарчмыг зөрчсөн (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 72.1, 72.2, 72.4).