Баян-Өлгий аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн маргаан — хамтран зээлдэгчийн үүрэг гүйцэтгэх хариуцлага. Үндсэн зээлдэгч нь гадаад улсад оршин сууж, зээлийн төлбөрийг хугацаанд нь төлөөгүй тул нэхэмжлэгч байгууллага зээлийн үүргийг бүхэлд нь хамтран зээлдэгчээс нэхэмжилсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Үндсэн зээлдэгч нь оршин суугаа газрын хаягтаа байхгүй, гадаад улсад байгаа тул Иргэний хууль 242.3-т үндэслэн зээлийн үүргийг хамтран зээлдэгчээс бүрэн нэхэмжлэх шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Зээлийг үндсэн зээлдэгч авсан бөгөөд хамтран зээлдэгч нь зээлийн мөнгийг авч ашиглаагүй тул төлбөрийг хариуцах боломжгүй гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргав. Шүүх дараах үндэслэлээр дүгнэлт хийсэн:

• Хариуцагч нь зээлийн гэрээгээр хамтран зээлдэгч байсан тул зээлдэгчийн нэгэн адил эрх эдэлж, үүргийг хүлээх ерөнхий зарчимтай байсан тул зээлийн гэрээний ерөнхий зохицуулалтын дагуу үүрэг хүлээх үндэслэлтэй байсан.
• Гэвч зээлийн гэрээний тусгай заалтаар зээлдэгч нас барсан, эрх зүйн чадамжгүй болсон, сураггүй алга болсон зэрэг тодорхой нөхцөл байдал үүсэх үед л хамтран зээлдэгч үндсэн зээл, хүүг бүрэн хариуцах үүрэг хүлээхээр заасан байсан тул тухайн нөхцөл байдал тогтоогдоогүй тул хамтран зээлдэгч бүрэн хариуцах үндэслэлгүй.
• Иргэний хууль 242.2-т заасны дагуу хамтран хүлээх үүрэг нь хууль буюу гэрээнд заасан нөхцөл байдал эсхүл үүргийн зүйлийн үл хуваагдах шинж чанартай байх ёстой тул гэрээнд заасан нөхцөл үүсээгүй тул хариуцагч М-ийн үүрэг бүрэн биш байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хамтран үүрэг гүйцэтгэгчийн үүрэг нь гэрээнд заасан тодорхой нөхцөл байдал (нас барах, эрх зүйн чадамжгүй болох, сураггүй алга болсон гэх мэт) үүссэн тохиолдолд л үндсэн зээлдэгчийн үүргийг бүрэн хариуцах үндэслэлтэй болно (Иргэний хууль 242.2, 242.3).
• Зээлийн гэрээний ерөнхий зохицуулалт нь хамтран зээлдэгчид зээлдэгчийн нэгэн адил эрх эдэх боломжийг олгодог боловч энэ нь зээлийн үүргийг бүхэлд нь хариуцах үндэслэл болж чадахгүй (Зээлийн гэрээний заалт).