Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний үүрэг биелүүлэлт болон гуравдагч этгээдийн өмнөөс төлсөн мөнгөний тооцоог нийлүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч нь зээлийн гэрээгээр олгогдох ёстой мөнгө хариуцагчийн данс руу шилжсэн тул хариуцагч мөнгийг авсан, үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн гэж үзэн зээлийн үндсэн төлбөр, хүү, алдангийг гаргуулна гэж шаардсан. Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн өмнө нь авсан зээл болон гуравдагч этгээдийн өмнөөс төлсөн мөнгөний тооцоог нийлүүлж, тээврийн хэрэгслийн төлбөрийг сольсон зэргээр өр төлбөрөө тооцохыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээний дагуу олгогдох ёстой мөнгө хариуцагчийн дансанд орсон тул хариуцагч мөнгийг авсан, өөрөө мөнгө аваагүй тул өр төлөх үүрэг хүлээхгүй гэж үзэж байна.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгчийн өмнө нь авсан зээл болон гуравдагч этгээдийн өмнөөс төлсөн мөнгөний тооцоог нийлүүлэх, мөн тээврийн хэрэгслийн худалдах гэрээг зээлийн гэрээний үүрэг болгон сольж тооцох шаардлагатай гэж үзэж байна.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэл болон сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн өмнөөс гуравдагч этгээдэд төлбөр хийсэн гэх баримт, дансны хуулга, гэрч болон бусад нотлох баримт байхгүй тул түүнийг нэхэмжлэгчийн өр төлбөрт тооцох боломжгүй (Иргэний хууль 496.1). Мөн хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн хувьд тооцоо нийлсэн актын гарын үсэг эргэлзээтэй, мөн шаардлага гаргах хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн тул нэхэмжлэгч үүрэг гүйцэтгэхээс татгалзах эрхтэй (Иргэний хууль 75.2.1, 82.1). Тээврийн хэрэгслийн төлбөрийг зээлийн гэрээний үүрэг болгон сольсон гэх үндэслэл нотлогдоогүй тул тэрхүү шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөх шаардлагагүй (Иргэний хууль 496.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гуравдагч этгээдийн хоорондын мөнгөн гүйлгээ нь нэхэмжлэгчийн өмнөөс төлбөр хийсэн гэх баримттай шууд холбогдож, нотлогдож чадаагүй бол тухайн төлбөрийг нэхэмжлэгчийн өр төлбөрт тооцох боломжгүй (Иргэний хууль 496.1).
• Мөнгөн хөрөнгийг нэг этгээдээс нөгөөд нь хүлээлгэн өгсөн болохыг нотлох баримт байхгүй бол тухайн мөнгөн хөрөнгийг нөгөө этгээдийн өр төлбөрийг төлсөн гэж үзэхгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).
• Шаардлага гаргах хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн тохиолдолд нэхэмжлэгч үүрэг гүйцэтгэхээс татгалзах эрхтэй (Иргэний хууль 75.2.1, 82.1).