Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Тээврийн хэрэгслийн худалдах, худалдан авах гэрээний үнийг гадаад валютаар тогтоосон нь төлбөр тооцоог үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр гүйцэтгэх тухай хууль зүйн зохицуулалттай нийцэж буй эсэх болон гэрээний талууд бус этгээдийг хариуцагч болгон татан оролцох боломжтой эсэх тухай маргаан. Нэхэмжлэгч өөрийн эзэмшлийн автомашиныг хариуцагч нарт тохиролцсон үнээр худалдаж, бичиг баримтын хамт шилжүүлсэн боловч төлбөрөө авч чадаагүй тул мөнгө гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Автомашины үнийг гадаад валютын ханшаар тооцож, Монголбанкны албан ёсны ханшаар тооцон ойролцоогоор 256 сая төгрөгийн төлбөр гаргуулах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Тэрээр мөнгө төлөхөөр тохиролцоогүй, автомашиныг зөвхөн нэр дээрээ шилжүүлж авсан тул гэрээний талууд биш гэж үзэж, мөн үнийг гадаад валютаар тогтоосон нь хууль зөрчсөн гэж үзэн сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийг хариуцагч нарт холбогдуулан хангаж, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Энэхүү шат нь анхан шатны шийдвэрийг хариуцагч нарын хамаарлыг тодорхойлж, нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. Учир нь автомашиныг шилжүүлэн өгөх гэрээ нь нэхэмжлэгч болон хариуцагч хооронд байгуулагдаж, бүртгүүлсэн баримттай байсан тул тэрхүү гэрээний талууд бус этгээдүүдийг хариуцлага хүлээлгэх боломжгүй (Иргэний хууль 243.1), мөн төлбөр тооцоог гадаад валютаар тодорхойлсон нь төлбөр тооцоог үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр гүйцэтгэх тухай хуулийн зохицуулалтыг шууд зөрчөөгүй, учир нь тухайн хууль нь үнийг гадаад валютаар тогтоохыг хориглоогүй, зөвхөн төлбөр тооцоог үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр хийх агуулгатай тул (Төлбөр тооцоог үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр гүйцэтгэх тухай хууль 4.1, 4.4).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Тээврийн хэрэгслийн худалдах, худалдан авах гэрээ нь нэхэмжлэгч болон хариуцагч хооронд байгуулагдаж, бүртгүүлсэн баримттай байсан тул тэрхүү гэрээний талууд бус этгээдүүдийг хариуцлага хүлээлгэх боломжгүй (Иргэний хууль 243.1).
• Бараа, үйлчилгээний үнийг гадаад валютаар илэрхийлсэн нь төлбөр тооцоог үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр гүйцэтгэх тухай хуулийн зохицуулалтыг шууд зөрчөөгүй, учир нь тухайн хууль нь үнийг гадаад валютаар тогтоохыг хориглоогүй, зөвхөн төлбөр тооцоог үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр хийх агуулгатай (Төлбөр тооцоог үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр гүйцэтгэх тухай хууль 4.1, 4.4).
• Гэрээний үнийг гадаад валютын ханшаар тооцож төгрөгөөр шаардах нь нийтээр хүлээн зөвшөөрөгдсөн зан суртахууны хэм хэмжээнд харшилсан, хууль зөрчсөн хэлцэл биш (Иргэний хууль 56.1.1).