2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Тээврийн хэрэгслийн худалдах, худалдан авах гэрээний үл биелэлт болон гэрээг хүчин төгөлдөр бус болгох тухай маргаан. Нэхэмжлэгч өөрийн эзэмшлийн тээврийн хэрэгслийг хариуцагч нарт тохиролцсон үнээр худалдаж, бичиг баримтын хамт шилжүүлсэн боловч төлбөрөө авч чадаагүй тул мөнгө гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Тээврийн хэрэгслийг 90 мянган ам.долларын ханшаар худалдахаар тохиролцож, хариуцагч талд хүлээлгэн өгсөн тул тохиролцсон үнийг Монголбанкны албан ёсны ханшаар тооцон мөнгө гаргуулах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Тээврийн хэрэгслийг худалдаж аваагүй, мөнгө төлөхөөр тохиролцоогүй, зөвхөн нэр дээрээ шилжүүлж авсан тул гэрээ хүчин төгөлдөр бус гэж үзэж, төлбөр төлөхөөс татгалзсан. Мөн гэрээний үнийг гадаад валютаар тогтоосон нь хууль зөрчсөн гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хариуцагч этгээнд хамааруулан хангаж, хариуцагч ХХК болон нөгөө хариуцагч нарын шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Хариуцагч П. болон ХХК нар нь тээврийн хэрэгслийн худалдах, худалдан авах гэрээний талууд биш, улсын бүртгэлд нэхэмжлэгч болон хариуцагч Б. нарын хооронд гэрээ байгуулагдаж, бүртгүүлсэн баримт байхгүй тул тэдгээр нь эрх зүйн харилцааны оролцогч биш гэж үзсэн.
• Төлбөр тооцоог гадаад валютаар тодорхойлсон нь хууль зөрчсөн хэлцэл биш тул сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах үндэслэлгүй, учир нь төлбөр тооцоог гадаад валютаар биш, Монголбанкны албан ёсны ханшаар төгрөгөөр гүйцэтгэх тухай хуулийн зохицуулалт нь үнийг гадаад валютаар тодорхойлохыг шууд хориглоогүй тул.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Тээврийн хэрэгслийн худалдах, худалдан авах гэрээ нь нэхэмжлэгч болон хариуцагч Б. нарын хооронд байгуулагдаж, бүртгүүлсэн баримттай байсан тул тэрхүү гэрээний талууд бус этгээдүүдийг хариуцлага хүлээлгэх боломжгүй (Иргэний хууль 243.1).
• Бараа, үйлчилгээний үнийг гадаад валютаар илэрхийлсэн нь төлбөр тооцоог үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр гүйцэтгэх тухай хуулийн зохицуулалтыг шууд зөрчөөгүй, учир нь тухайн хууль нь үнийг гадаад валютаар тогтоохыг хориглоогүй, зөвхөн төлбөр тооцоог үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр хийх агуулгатай тул (Төлбөр тооцоог үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр гүйцэтгэх тухай хууль 4.1, 4.4).
• Гэрээний үнийг гадаад валютын ханшаар тооцож төгрөгөөр шаардах нь нийтээр хүлээн зөвшөөрөгдсөн зан суртахууны хэм хэмжээнд харшилсан, хууль зөрчсөн хэлцэл биш (Иргэний хууль 56.1.1).