Дундговь аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Шийдвэр гүйцэтгэх ажиллагааны явцад хөрөнгийн үнэлгээ тогтоох ажиллагааг хүчингүй болгох тухай маргаан. Төлбөр авагч тал нь төлбөр төлөгчийн үүргийн гүйцэтгэлд барьцаалагдсан үл хөдлөх эд хөрөнгийг дуудлага худалдаанд санал болгох доод үнийг тогтоох зорилгоор үнэлгээчинг томилсон байна. Нэхэмжлэгч тал нь үнэлгээг зах зээлийн ханшаас хэт доогуур, нэг талыг баримтлан хийсэн гэж үзэн үнэлгээг хүчингүй болгох шаардлага гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Үнэлгээ тогтоох ажиллагаа нь зах зээлийн бодит үнэ бололцоотой нийцэхгүй, өмчлөгчтэй харилцан тохиролцоогүй, шинжээч томилсноо мэдэгдээгүй тул хүчингүй болгох шаардлагатай гэж үзэв.
• Хариуцагч: Төлбөр төлөгчөөс үнийн санал авч, доод үнийг тохиролцоогүй үндэслэлгүйгээр үнэлгээчинг томилсон нь буруу тул үнэлгээг хүчингүй болгосон шийдвэрийг эсэргүүцэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх үнэлгээг хүчингүй болгосон бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрт хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулж, хариуцагчийн гомдлыг хангахыг тогтоов. Үнэлгээг хүчингүй болгосон нь үндэслэлтэй боловч анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн шаардах эрхэд хамаарах эрх зүйн актыг баримтлаагүй тул хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулсан, учир нь хөрөнгийн үнэлгээ тогтоох ажиллагаа нь тусгай мэдлэг шаардсан шинжилгээний ажиллагаа байсан тул шинжээчээр шинжилгээний байгууллагыг томилох ёстой байсан бөгөөд зөвхөн үнэлгээчин томилсон нь хууль зөрчсөн байна (Шинжилгээ хийх эрх бүхий бусад этгээдээр хийлгэж болох шинжилгээний жагсаалт). Мөн төлбөр төлөгчөөс үнийн санал аваагүй, итгэмжлэлгүй этгээдийг төлөөлүүлсэн эсэх нь эргэлзээтэй байсан тул Иргэний хууль 177.1-д нийцэхгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хөрөнгийн үнэлгээ тогтоох ажиллагаа нь тусгай мэдлэг шаардсан шинжилгээний ажиллагаа тул шинжээчээр шинжилгээний байгууллагыг томилох ёстой, учир нь хөрөнгийн үнэлгээг шинжилгээ хийх эрх бүхий этгээдээр хийлгэх ёстой байсан (Шинжилгээ хийх эрх бүхий бусад этгээдээр хийлгэж болох шинжилгээний жагсаалт).
• Төлбөр төлөгчөөс үнийн санал аваагүй, мөн итгэмжлэлгүй этгээдийг төлөөлүүлсэн нь үнэлгээ тогтоох ажиллагааг нэг талыг баримтлан хийсэн гэж үзэх үндэслэл болно (Иргэний хууль 177.1).
• Шинжээчээр шинжилгээний байгууллагыг томилохгүйгээр зөвхөн үнэлгээчийг томилсон нь хууль ёсны журмыг зөрчсөн гэж дүгнэв (Шинжилгээ хийх эрх бүхий бусад этгээдээр хийлгэж болох шинжилгээний жагсаалт).