Сүхбаатар аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлээгүй болон эд хөрөнгөд учруулсан гэм хорыг мөнгөөр нөхөн төлүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч нь газрын худалдах тохиролцооны дагуу мөнгө төлсөн боловч өмчлөх эрх шилжүүлээгүй, мөн хариуцагчийн хашаанд байсан нэхэмжлэгчийн гэр гал түймэрт өртөж шатсан тул газрын үнэ болон гэрийн хохирлыг нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь газрын төлбөрийг өмнө нь авсан тул авлага байхгүй, мөн гал түймэр нь цахилгааны гэмтлээс болсон давагдашгүй хүчин зүйл учраас хариуцлага хүлээхгүй гэж үзсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Газрын үнэ болон шатсан гэрийн үнийг нийт ойролцоогоор 32,5 сая төгрөгөөр гаргуулна гэж шаардсан.
• Хариуцагч: Газрын төлбөрийг өмнө нь авсан тул өөр төлбөр байхгүй, мөн гал түймэр нь тэдний буруугаас биш давагдашгүй хүчин зүйл учраас хохирлыг нөхөн төлөхгүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх газрын үнийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, гэрийн хохирлын 80 хувийг нөхөн төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь хариуцагч нь галын аюулгүй байдлын шаардлагыг хангах үүргээ биелүүлээгүй, цахилгааны ашиглалтын гэмтлээс гал гарсан нь хариуцагчийн болгоомжгүй үйлдлээс болсон гэдгийг баримтжуулсан тул хариуцагч нь хор учруулсан үйлдлээс чөлөөлөгдөх үндэслэл хангагдаагүй байна (Иргэний хууль 497.1). Мөн хариуцагч нь санаатай гэмт хэрэг үйлдээгүй, түүний болгоомжгүй үйлдлийн улмаас хохирол учирсан бөгөөд хариуцагчийн эд хөрөнгийн байдал болон хохирогч тал мөн адил хохирсон нөхцөл байдлыг харгалзан үзэх шаардлагатай тул шүүх нөхөн төлөх хэмжээг багасгаж болно (Иргэний хууль 514.2).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Бусдын эрх, эд хөрөнгөд болгоомжгүй үйлдэл /эс үйлдэхүй/-ээр гэм хор учруулсан этгээд уг гэм хорыг хариуцан арилгах үүрэгтэй (Иргэний хууль 497.1).
• Бусдын эд хөрөнгөд гэм хор учруулсан этгээд уг гэм хорыг арилгахдаа гэм хор учруулсанаас өмнө байсан байдалд нь сэргээх буюу хохирлыг мөнгөөр нөхөн төлөх эрхтэй (Иргэний хууль 510.1).
• Санаатай гэмт хэргийн улмаас учруулснаас бус бусад гэм хорыг нөхөн төлөх хэмжээг тогтоохдоо гэм хор учруулагчийн эд хөрөнгийн байдлыг харгалзан шүүх нөхөн төлөх хэмжээг багасгаж болно (Иргэний хууль 514.2).