Сүхбаатар аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах болон холбогдох эд материалын хохирлыг нөхөн төлүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай газрын худалдах тохиролцоо хийж, мөнгө төлсөн боловч газар нь өмчлөх эрх шилжүүлээгүй, мөн хариуцагчийн хашаанд байсан нэхэмжлэгчийн гэр гал түймэрт өртөж шатсан гэх үндэслэлээр газрын үнэ болон гэр шатсаны хохирлыг нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Газрын үнэ болон шатсан гэр, эд материалын үнийг гаргуулна гэж үзэн, нийт ойролцоогоор 32,5 сая төгрөг нэхэмжилсэн.
• Хариуцагч: Газрын төлбөрийг өмнө нь бүрэн төлж барагдуулсан тул өөр төлбөр байхгүй, мөн гэр шатсан нь тэдний буруугаас биш, давагдашгүй хүчний шинжтэй гал түймэр байсан тул хариуцлага хүлээхгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, газрын үнийн төлбөртэй холбоотой нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, шатсан гэр, эд материалын хохирлын 80 хувийг нөхөн төлүүлэхээр шийдвэрлэв.

• Хариуцагч нь гал түймрийн улмаас нэхэмжлэгчийн гэр шатсан боловч гал гарсныг өөрийн буруугаас болсон гэдгийг нотлох баримт байхгүй байсан тул хариуцагч нь хор учруулсан үйлдлээс чөлөөлөгдөх үндэслэл хангагдаагүй, учир нь нэхэмжлэгч өөрийн шаардлагын үндэс болох нотлох баримтаа өөрөө гаргаж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хэрэг шүүх хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).
• Гэр, эд материал шатсан нь хариуцагчийн болгоомжгүй үйлдлээс болсон болохыг тогтоосон тул хариуцагч нь хор учруулсан хохирлыг арилгах үүрэгтэй (Иргэний хууль 497.1).
• Нэхэмжлэгчийн гэр, хөрөнгө хоёр талтай адилхан хохирсон, мөн хариуцагчийн хөрөнгийн байдлыг харгалзан үзэх шаардлагатай байсан тул хохирлыг бүрэн биш, 80 хувиар тооцож нөхөн төлөхөөр шийдсэн (Иргэний хууль 514.2).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Холбогдох хор учруулсан үйлдлийн буруугаас болоогүй гэдгийг нотолсон баримт байхгүй бол хор учруулсан этгээд хариуцлагаас чөлөөлөгдөхгүй (Иргэний хууль 497.2).
• Бусдын хор учруулсан хорыг арилгахдаа хор учруулахаас өмнө байсан байдалд нь сэргээх буюу хохирлыг мөнгөөр нөхөн төлөх эрхтэй (Иргэний хууль 510.1).
• Хохирлыг нөхөн төлөх хэмжээг тогтоохдоо хор учруулгчийн хөрөнгийн байдал болон хохирлуулагч тал мөн адил хохирсон нөхцөл байдлыг харгалзан үзэж, шүүх нөхөн төлөх хэмжээг багасгаж болно (Иргэний хууль 514.2).