Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Түрээсийн гэрээ хүчин төгөлдөр бус байсан тул шилжүүлсэн зүйлээ буцаан авах болон өмчлөгчийн эд хөрөнгийг эзэмшиж буй тал буцааж өгөх маргаан. Нэхэмжлэгч болон хариуцагч талууд үл хөдлөх эд хөрөнгийг түрээслэхээр амаар тохиролцож, нэхэмжлэгч түрээсийн төлбөр төлсөн боловч хариуцагч түрээсийн зүйлийг урьдчилан мэдэгдэлгүйгээр эзэмшилдээ авсан тул гэрээ хэрэгжих боломжгүй болсон.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Түрээсийн төлбөр болон түрээсийн зүйл дээр үлдсэн сүү, цахилгаан тоолуурын өмчлөлийн эд хөрөнгийг буцаан авах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Түрээсийн төлбөрийг буцааж төлөхөд бэлэн боловч сүү болон цахилгаан тоолуурыг авч байгаагүй тул төлөхгүй гэж эсэргүүцсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаж шийдвэрлэсэн бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн эрх зүйн дүгнэлтийн зарим алдааг залруулж, шийдвэрт хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулсан. Түрээсийн гэрээ бичгээр байгуулаагүй тул хүчин төгөлдөр бус байсан тул түрээсийн төлбөрийг буцаан олгох нь зөв боловч, сүү болон цахилгаан тоолуурын асуудал нь гэрээ хүчин төгөлдөр бус байснаас үүсэх үр дагавар биш, харин өмчлөгчийн эд хөрөнгийг эзэмшиж буй тал буцааж өгөх үүрэгтэй өмчийн эрх зүйн харилцааны асуудал тул хариуцагч эд хөрөнгийг буцааж өгөх боломжтой байсан ч нотлох баримт гаргаагүй, эд хөрөнгийг буцааж өгөхөөс татгалзсан баримт тогтоогдоогүй байсан тул хариуцагч эд хөрөнгийг буцааж өгөх үүрэг хүлээхгүй гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Түрээсийн гэрээг бичгээр байгуулж, бүртгүүлээгүй тохиолдолд тухайн гэрээ хүчин төгөлдөр бус байна (Иргэний хууль 318.3, 318.4).
• Хүчин төгөлдөр бус гэрээний дагуу шилжүүлсэн зүйлээ талууд харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 492.1.1).
• Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн өмчлөлийн эд хөрөнгийг эзэмшиж буй байсан тул түүнийг буцааж өгөх боломжтой байсан ч буцааж өгөхөөс татгалзсан гэж дүгнэх баримтгүй, мөн тухайн эд хөрөнгийг одоо бодитоор байгаа эсэхийг нотлох үүрэг нь эзэмшигч тал хүлээх ёстой (Иргэний хууль 90.1, 95.1).