Дорноговь аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Орон сууц захиалан бариулах гэрээний үүрэг биелүүлэлт болон гэрээний дагуу тохиролцсон хугацаанд ашиглалтад оруулахгүй байсантай холбоотой алданги тооцох маргаан үүссэн. Захиалагч тал нь гэрээгээр заасан хугацаанд орон сууц хүлээн авч чадаагүй тул төлбөрийн 50 хувийн алданги нэмж гаргуулна гэж үзсэн бол гүйцэтгэгч тал нь цар тахал болон материалын үнэ өсөлт зэрэг хүнд нөхцөл байдлын улмаас үүрэг биелүүлж чадаагүй гэж үзсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гүйцэтгэгч тал гэрээний үүргээ зохих ёсоор гүйцэтгээгүй, барилгын ажил хийгдэхгүй байгаа тул төлбөрийн дүнгийн алдангийг нэмж гаргуулна гэж шаардсан.
• Хариуцагч: Цар тахлын үеийн хязгаарлалт болон барилгын материалын үнэ өсөлт нь хүнд нөхцөл байдал мөн тул алданги төлөх үүрэг хүлээхгүй, зөвхөн үндсэн төлбөрийг төлөхөд бэлэн байна гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх үндсэн төлбөрийг гаргуулж, алдангийн хэмжээг хэрэгт туссан нөхцөл байдалд үндэслэн багасган шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шат анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн, учир нь гүйцэтгэгч тал цар тахлын үеийн нөхцөл байдлыг мэдэж байсан ч захиалагчид мэдэгдэх үүргээ биелүүлээгүй, хугацаа хэтрүүлсэн тул алданги шаардах үндэслэлтэй байсан.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гүйцэтгэгч тал гэрээнд заасан хугацаанд орон сууцыг ашиглалтад оруулах үүргээ хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр гүйцэтгээгүй тул хугацаа хэтрүүлсэн хариуцлага хүлээх ёстой (Иргэний хууль 343.1, 350.1).
• Цар тахлын үеийн нөхцөл байдал болон материалын үнэ өсөлт нь гүйцэтгэгчийн тал зүгээс захиалагчид мэдэгдэх үүргээ хэрэгжүүлээгүй, хугацаа хэтрүүлсэн нь буруутай байсан тул хүнд нөхцөл гэж үзэх үндэслэл хангалтгүй (Иргэний хууль 232.1).
• Алдангийн хэмжээ нь хэт их байсан тул хэргийн нөхцөл байдлыг харгалзан шүүх нь алдангийн хэмжээг багасгаж болно гэсэн зарчмыг баримтлан шийдвэрлэсэн (Иргэний хууль 232.1).