Дархан-Уул аймгийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрх шилжүүлэх хэлцлийн хүчин төгөлдөр байдал болон ипотекийн зүйл худалдах эрхтэй холбоотой маргаан. Нэхэмжлэгч нарын хариуцагч нартай байгуулсан орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээний дагуу төлбөрийг бүрэн төлсөн тул өмчлөх эрхийг өөрсдийн нэр дээр бүртгүүлэхийг шаардсан байна. Хариуцагч нар нь тухайн орон сууц нь банкны барьцаанд байгаа буюу ипотекийн зүйл тул банкны зөвшөөрөлгүйгээр худалдах нь хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээний дагуу төлбөрийг бүрэн барагдуулсан тул үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрх нь хууль ёсны дагуу шилжсэн гэж үзэн, өмчлөх эрхийн гэрчилгээг өөрсдийн нэр дээр бүртгүүлэхийг шаардсан.
• Хариуцагч: Орон сууц нь банкны барьцаанд байгаа тул банкны зөвшөөрөлгүйгээр хийсэн худалдах, худалдан авах гэрээ нь хүчин төгөлдөр бус, мөн өмчлөх эрх шилжих боломжгүй тул гэрээг хүчин төгөлдөр бус болгохыг шаардсан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь өмчлөгч нь ипотекийн зүйл болох үл хөдлөх эд хөрөнгийг бусдад шилжүүлэхгүй байх үүрэг хүлээсэн хэлцэл байсан ч, өмчлөгч нь хууль болон гэрээгээр олгогдсон эрхээ зөрчихгүйгээр өөрийн үзэмжээр захиран зарцуулах эрхтэй тул банкны зөвшөөрөл авах нь зайлшгүй шаардлагатай гэж үзэх хууль зүйн үндэслэл тогтоогдохгүй байна (Иргэний хууль 101.1, 171.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Өмчлөгч нь хууль болон гэрээгээр олгогдсон эрхийг зөрчихгүйгээр өмчлөлийн зүйлээ өөрийн үзэмжээр чөлөөтэй захиран зарцуулах эрхтэй тул банкны зөвшөөрөл авах нь зайлшгүй шаардлагатай гэж үзэх хууль зүйн үндэслэл тогтоогдохгүй (Иргэний хууль 101.1).
• Ипотекийн зүйл болох үл хөдлөх эд хөрөнгийг бусдын өмчлөлд шилжүүлэхгүй байх үүрэг хүлээсэн хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус байдаг ч, энэ нь өмчлөгчийн өөрийн эд хөрөнгийг захиран зарцуулах эрхийг бүрэн хязгаарлаж, банкны зөвшөөрөлгүйгээр худалдах эрхгүй болгодог гэж үзэх үндэслэл хангаагүй байна (Иргэний хууль 171.1).