Тогтоол №10329·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Б.Х нь "Т" ХХК-д үйлдвэрийн менежерээр ажиллаж байгаад ажлаас халагдсан. Ажлаас үндэслэлгүй халсан, сахилгын шийтгэл үндэслэлгүй гэж үзэн ажилд эгүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлстэй тэнцэх олговор гаргуулах, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэл төлснийг баталгаажуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч "Т" ХХК нь Б.Х-г хуурамч диплом ашиглан ажилд орсон тул хөдөлмөрийн гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах, хохирол гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: "Т" ХХК-ийн захирлын 2022.10.05, 2022.10.13-ны өдрийн сахилгын шийтгэл ногдуулсан тушаалуудыг хүчингүй болгуулж, ажилд эгүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлстэй тэнцэх олговор гаргуулах, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэл төлснийг баталгаажуулах. Сөрөг нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрнө.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэгч ёс зүйн алдаа гаргасан, хуурамч диплом хэрэглэн хууран мэхэлж ажилд орсон тул хөдөлмөрийн гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулж, 8,858,480 төгрөгийн хохирол гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. Үндсэн нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрнө.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-06-07, **Дугаар**: 184/ШШ2023/02318
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг хангаж, Б.Х-г “Т” ХХК-ийн үйлдвэрийн менежерийн ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны олговорт 12,488,372 төгрөг гаргуулж олгосон. Сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 127.1, 158.1, 158.2.2-т зааснаар сахилгын шийтгэл ногдуулсан тушаалд заасан зөрчил тогтоогдоогүй, хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцааг цуцлах үндэслэлгүй. Хөдөлмөрийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэл тогтоогдоогүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2023-08-02, **Дугаар**: 210/МА2023/01506
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий биш.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 154.2, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 117.1-т зааснаар нэхэмжлэгч Б.Х нь эрхээ зөрчигдсөн талаарх гомдлоо хөдөлмөрийн маргаан шийдвэрлүүлэх байгууллагад гаргаагүй, хуульд заасан урьдчилан шийдвэрлүүлэх журмыг зөрчсөн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-10-19, **Дугаар**: 001/ШХТ2023/01256
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, шүүхэд хандах эрхийг зөрчсөн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан хэлэлцүүлэхээр давж заалдах шатны шүүхэд буцаасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 158.2.2-т хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцааг цуцалсан буюу дуусгавар болгосон, эсхүл өөр ажилд шилжүүлсэн, сэлгэн ажиллуулсан тухай ажил олгогчийн шийдвэрийг үндэслэлгүй талаар ажилтан гомдол гаргасан бол шүүхэд шууд хандах эрхтэй.
- Хэрэгт байгаа баримтаас үзэхэд тухайн байгууллагад хөдөлмөрийн эрхийн маргаан таслах комисс байгаа эсэх нь тодорхойгүй, зохигч нь урьдчилан шийдвэрлүүлэх журмын талаар маргаагүй.
- Шүүх иргэний хэрэг үүсгэн, талууд мэтгэлцсэн байхад давж заалдах шатны шүүх Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 158 дугаар зүйлийн зохицуулалтыг анхаараагүй, шүүхээс гадуур урьдчилан шийдвэрлүүлэх хуульд заасан журмыг нэхэмжлэгч зөрчсөн гэж үзсэн нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 65.1.3-т нийцээгүй.
- Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 166.4-т зааснаар хэргийг хянан үзэх үүргээ давж заалдах шатны шүүх хэрэгжүүлэх шаардлагатай.
- Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг өөр өөрөөр хэрэгжүүлж, хууль хэрэглээний зөрүүтэй шийдвэр гаргасан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 172.2.1, 172.2.2-т заасан үндэслэл болно.