Тогтоол №28624

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч өөрийн өмчлөлийн нийтийн байрны өрөөг хариуцагч нарт хөлслүүлсэн боловч хариуцагч нар түрээсийн төлбөр болон ашиглалтын зардлыг дутуу төлсөн гэх маргаан. - **Нэхэмжлэгч**: Б.П; Түрээсийн төлбөр 1,370,000 төгрөг, ашиглалтын зардалд 714,042 төгрөг, нийт 2,084,042 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Ц.Б, Б.Б; Зуны саруудад амраад эзгүй байсан тул төлбөр төлөхгүй, ашиглалтын зардлын тооцоолол тодорхойгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-03-22, **Дугаар**: 101/ШШ2018/01006 - **Шийдвэр**: Ц.Б-нээс 450,000 төгрөг, Ц.Б болон Б.Б нараас 500,000 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэлийн үлдэх 1,134,042 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 302.1. Хариуцагч нар өрөөндөө эд зүйлээ үлдээж, түлхүүрийг авч явсан тул ашиглаагүй хугацааны төлбөрөөс чөлөөлөгдөхгүй. Ашиглалтын зардлын баримт нотлох баримтын шаардлага хангаагүй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-05-11, **Дугаар**: 210/МА2018/01117 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх түрээсийн төлбөрийн тооцооллыг дутуу хийсэн, ашиглалтын зардлын баримтыг буруу үнэлсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, хариуцагч нараас гаргуулах нийт дүнг 1,050,000 төгрөг болгон нэмэгдүүлсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Иргэний хуулийн 289.1.2-т зааснаар хөлслөгч нь эд хөрөнгө ашигласны хөлсийг тохирсон хугацаанд төлөх үүрэгтэй. - Иргэний хуулийн 292.4-т зааснаар хөлслөгч өөрийн буруугаас (амралтаар явсан гэх мэт) эд хөрөнгийг ашиглаж чадаагүй нь түүнийг хөлс төлөх үүргээс чөлөөлөхгүй. Хариуцагч нар түлхүүр хүлээлгэж өгөөгүй тул тухайн хугацааны төлбөрийг төлөх ёстой. - Хэрэгт авагдсан төлбөрийн тооцооны тэмдэглэлээр хариуцагч нарын төлөөгүй үлдсэн түрээсийн төлбөр 1,050,000 төгрөг болох нь тогтоогдсон тул анхан шатны шүүхийн дутуу тооцсон дүнг засаж нэмэгдүүлсэн. - Ашиглалтын зардал (цахилгаан, ус, хог)-ын нэгдсэн тооцоо, баримтууд нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 44.2-т заасан нотлох баримтын шаардлага хангаагүй тул уг зардлыг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь орон сууц түрээслэх гэрээний төлбөр, алданги, хохирол гаргуулах, улс бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэхээр нэхэмжилжээ. Хариуцагч нь өмчлөх эрхээ тогтоож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь эс зөвшөөрч, өмчлөх эрхээ хууран мэхэлж шилжүүлэн авсан гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулан, орон сууцыг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэжээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь шүүх хуралдаанд оролцоогүй хүнийг оролцсон мэт бичсэн, тайлбар татгалзлаа нотлох боломж олгоогүй зэргээр гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд орон сууц хөлслөх гэрээ байгуулагдсан нь тогтоогдож, хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, орон сууцыг хууль бус эзэмшиж байгаа нь тогтоогдсон. Шүүхийн шийдвэрийн удиртгал хэсэгт оролцоогүй хүнийг оролцсон мэт бичсэн нь хууль хэрэглээний хувьд алдаатай тул өөрчлөлт оруулах нь зүйтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь түрээсийн гэрээний үүрэгт хариуцагчаас төлбөр гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, байрыг зориулалт бусаар ашигласан гэж нэхэмжлэгч гомдолтой байсан. Хариуцагч нь түрээсийн төлбөрийг буруу тооцсон, үйлчилгээ явуулах боломжгүй байрыг түрээслүүлсэн гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 10,200,000 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамж болон бусад зардлыг шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь шүүх хуралдааны товыг мэдэгдээгүй, шийдвэрийг гардуулаагүй, шүүхэд мэтгэлцэх боломж олгоогүй гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй гэж үзэн, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд гэрээний хүчин төгөлдөр байдал, түрээсийн төлбөрийн үлдэгдэлтэй эсэхэд маргаагүй. Нэхэмжлэгч нь түрээслүүлэгчийн хувьд түрээсийн үлдэгдэл төлбөрийг шаардах эрхтэй. Хариуцагч нь төлбөр төлөөгүйгээ нотлож чадаагүй. Гэрээний дагуу 3 дугаар сарын түрээсийн төлбөрийг нэхэмжлэгч шаардах эрхгүй байсан ба анхан шатны шүүх энэ дүгнэлтийг зөв хийсэн. Хариуцагчийн шүүх хуралдааны товыг мэдэгдээгүй гэх гомдол нь үндэслэлгүй бөгөөд хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчид шүүх хуралдааны товыг утсаар мэдэгдсэн нь хуулийг зөрчөөгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч орон сууц түрээслүүлэх гэрээний дагуу төлбөр болон ашиглалтын зардлыг шаарджээ. Хариуцагч гэрээ байгуулаагүй, орон сууцыг түрээсэлж амьдраагүй гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 3,000,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгожээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, талуудын хооронд орон сууц хөлслөх гэрээний харилцаа үүсээгүй, шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн гэж гомдол гаргажээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд орон сууц хөлслөх гэрээний харилцаа үүссэн, түүний гол нөхцөл болох хөлсний хэмжээ, төлөх хугацаа зэргийг тохиролцсон нь Иргэний хуулийн 43 дугаар зүйлийн 43.1.1-д зааснаар тогтоогдоогүй, гэрээний эрх зүйн үндэслэл хангагдаагүй тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгожээ.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь түрээсийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, гэрээний нэмэлт өөрчлөлтөд заасан төлбөр төлөөгүй, гүйцэтгээгүй үүрэг, алданги, ажил зогссонтой холбоотой хохирол гаргуулна гэж шаардсан. Хариуцагч нь түрээсийн төлбөрийг цаг тухайд нь төлж байсан, нэхэмжлэгч нь хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр тоног төхөөрөмжөө татсан тул торгууль гаргуулна гэж сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, бусдыг нь хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн, гэрээний төрлийг нарийвчлан шалгаагүй гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх талуудын хооронд байгуулагдсан түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр гэж үзэн, гэрээний дагуу түрээслэгч төлбөрөө төлөх үүрэгтэй, үүргээ биелүүлээгүй нь нэхэмжлэгчийн шаардлага гаргах үндэслэл болно. Хариуцагч төлбөр төлснөө нотлоогүй тул шүүх нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангасан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд нийцсэн.