Тогтоол №27750

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч орон сууцны хамтран өмчлөгчөөр тогтоолгох, орон сууцанд оруулсан хөрөнгийг тогтоолгох шаардлага гаргасан. Хариуцагч хамтын амьдралын үед худалдан авсан орон сууц нь зөвхөн өөрийн хөрөнгө бөгөөд нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь эсэргүүцсэн. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн 108 дугаар зүйлийн 108.1-д заасныг үндэслэн нэхэмжлэгчийг орон сууцны хамтран өмчлөгчөөр тогтоож, хариуцагч, нэхэмжлэгч тус тусад нь оруулсан хөрөнгийг тогтоосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, орон сууцыг дангаар худалдан авсан, зээл авсан мөнгөө буцаан төлсөн гэх үндэслэлээр гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгч тал зээлийн харилцаа үүсээгүй, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Хоёр талын тайлбарт хамтын амьдрал, хөрөнгө худалдан авалт, зээл авалт зэрэгтэй холбоотой мэдээлэл байгаа боловч, зээлийн харилцаа үүссэн нь тогтоогдоогүй. Нэхэмжлэгчийн цалингийн зээл авч, улмаар орон сууц худалдан авахад оруулсан нь тогтоогдсон. Орон сууцны нийт үнийн дийлэнх хэсгийг нэхэмжлэгч, хариуцагч нар хамтран гаргасан нь тогтоогдож, хамтын өмчлөх хууль зүйн үндэслэлтэй гэж үзэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хамтран амьдарч байсан хоёр иргэний хооронд орон сууц болон автомашины өмчлөл, хөрөнгө оруулалтын талаарх маргааныг шийдвэрлэх. Нэхэмжлэгч нь орон сууцны хамтран өмчлөгчөөр тогтоолгож, оруулсан хөрөнгөө тооцуулах, хариуцагчаас тодорхой мөнгийг гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь хамтран өмчлөх хууль зүйн үндэслэлгүй, зээлийн харилцаа үүссэн гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Шүүх нь Иргэний хуулийн 108 дугаар зүйлийн 108.1-д заасныг баримтлан, орон сууцыг нэхэмжлэгчийн хамтран өмчлөхөөр тогтоож, хариуцагч болон нэхэмжлэгчийн оруулсан хөрөнгийг тус тусад нь тогтоосон. Мөн улсын тэмдэгтийн хураамжийн зардлыг хариуцагчаас гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хамтын амьдралын хугацаанд хамтын хэрэгцээнд мөнгө зарцуулж, хөдөлмөрийн үр шимээр хөрөнгө бий болгосон нь нотлох баримтаар тогтоогдсон. Орон сууц худалдан авахад оруулсан хөрөнгийг Иргэний хуулийн 108 дугаар зүйлийн 108.5-д заасныг удирдлага болгон хувь тэнцүүлэн тогтоож, хамтын өмчлөлийг хүлээн зөвшөөрсөн. Хариуцагчийн тайлбарласан зээлийн харилцаа нь нотлох баримтаар тогтоогдоогүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай хамтран амьдарч байснаа тогтоолгож, хамтын өмчөөс ногдох хэсгийг гаргуулахаар шаарджээ. Хариуцагч нэхэмжлэлийг зөвшөөрөлгүй, хамтран амьдарч байгаагүй, эд хөрөнгө дундынх биш хэмээн маргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагч хүлээн зөвшөөрсөн машины үнийн зарим хэсгийг гаргуулахаар шийдвэрлэжээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, нотлох баримтуудаа хангалттай үнэлээгүй, хуулийг буруу хэрэглэсэн үндэслэлээр гомдол гаргасан. Хариуцагч нь анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх хэргийг хянан үзээд, зохигчид тодорхой хугацаанд хамтран амьдарч, бие биенийхээ дансанд мөнгө шилжүүлж байсныг тогтоожээ. Орон сууцыг хариуцагч өөрийн хөрөнгөөр худалдаж авсан, түүний өмч болох нь тогтоогдсон. Нэхэмжлэгч нь шаардлагаа нотлох баримтыг хангалттай гаргаж өгөөгүй, нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэл болсон хууль зүйн дүгнэлт нь хэргийн бодит байдалд тохироогүй гэж үзсэн. Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг нотлох баримт байхгүй гэж үзэн хэрэгсэхгүй болгожээ. Машины үнэнд хариуцагч хүлээн зөвшөөрсөн хэсгийг баталж шийдвэрлэсэн нь хуульд нийцсэн байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нар нь барилга барьсан үл хөдлөх хөрөнгийг хамтран өмчлөх эрхийг тогтоолгох, хариуцагч нар нь нэхэмжлэгч нарыг хөөж гаргасан, улмаар эд хөрөнгөө өөрийн нэр дээр гаргаж авсан гэж буруутгаж байна. Хариуцагч тал нь хөрөнгө оруулалт бага хийсэн, гэрээ байгуулаагүй, өмчлөх эрх үүсгэхгүй гэж маргаж байна. АНХАН ШАТ: Үл хөдлөх эд хөрөнгийг нэхэмжлэгч, хариуцагч нарыг хамтран өмчлөгчөөр тогтоож, улсын бүртгэлд хамтран бүртгүүлэхээр шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн өмгөөлөгч нь анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн, нотлох баримтыг бүрэн үнэлээгүй, нэхэмжлэгч нар нь хөрөнгө оруулалтаа нотолж чадаагүй, хамтран ажиллах гэрээний шинжгүй, өмчлөх эрх үүсгэх үндэслэлгүй хэмээн гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд барилга барих талаар бичгээр тохиролцоогүй, нэхэмжлэгч нар нь оруулсан хөрөнгөө бүрэн нотлоогүй, хөрөнгө оруулалтын хэмжээ тодорхойгүй, хамтран өмчлөх эрх үүсгэх үндэслэлгүй байхад анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хангасан нь хууль бус байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч, хариуцагч хоёр нь хамтран ажиллах болон хамтран эзэмших гэрээний дагуу Улаангом суманд 16 айлын орон сууцны барилга барьсан бөгөөд нэхэмжлэгч нь барилгын 1 давхрын 1, 2 тоот байрыг эзэмших, өмчлөх эрхтэй болохыг тогтоолгохоор нэхэмжилжээ. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд 246,700,000 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Хамтран ажиллах болон хамтран эзэмших гэрээний дагуу 16 айлын орон сууцны 1 давхрын 1, 2 тоот байрыг эзэмшиж, өмчлөх эрхийг тогтоолгох. - **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, хамтран ажиллах, эзэмших, өмчлөх гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд 246,700,000 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-12-06, **Дугаар**: 495 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгчийн 2 тоот байрыг эзэмших шаардлагыг хангаж, 1 тоот байрыг эзэмших шаардлагыг болон хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1, 106.2, 476.1. Нэхэмжлэгчийн 2 тоот байрыг эзэмших шаардлагыг хангах нь зүйтэй. Гэрээний 2.6-д зааснаар барилгын зардлыг тооцохгүйгээр байрыг шууд хувааж авах боломжгүй тул 1 тоот байрыг эзэмшүүлэх боломжгүй. Хариуцагч гэрээгээр тохирсон хөрөнгө оруулалтаас бага хэмжээг оруулсан тул сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлгүй. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2022-02-17, **Дугаар**: 04 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаагүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1, 106.2, 476.1. Талууд бэлэглэлийн гэрээ байгуулж, барилгыг 2 хуваан өөр өөрсдийн нэр дээр бүртгүүлэн өмчлөх эрхийн гэрчилгээ авсан. Нэхэмжлэгчийн 1, 2 тоот байрны гэрчилгээг үгүйсгэх боломжгүй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2022-05-13, **Дугаар**: 001/ИХ2022/00465 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчсөн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талууд хамтран ажиллах гэрээний 2.6-д заасан нөхцөл өөрчлөгдөж, барилгыг 2 хувааж тус тусдаа өмчлөх эрхтэй болсон. - Барилгын 2 давхрыг нэхэмжлэгч, 3 давхрыг хариуцагч бүхэлд нь авч, 1 давхрын зориулалт өөрчлөгдсөнөөс гэрээний заалтыг үндэслэн маргааныг шийдвэрлэх боломжгүй болсон. - Нэхэмжлэгч нь маргаан бүхий орон сууцны хоёр давхар болон нэг давхрын 1, 2 тоот байрыг, хариуцагч нь гурван давхрыг болон нэг давхрын үлдсэн 3 байрыг тус тус өмчлөлдөө бүртгүүлснээр гэрээний эрх, үүргээ хэрэгжүүлсэн гэж үзнэ. - Давж заалдах шатны шүүх хэргийг тал бүрээс нь бодитойгоор харьцуулан дүгнэсэн бөгөөд Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.3-ыг зөрчөөгүй. - Нэхэмжлэгчийн 1 тоот байрны гэрчилгээг хүчингүй болгосон захиргааны хэргийн шүүхийн шийдвэр хэрэгт авагдаагүй. - Маргаан бүхий 1 тоот байрны өмчлөлийн гэрчилгээ н.Чулуундарь гэдэг хүний нэр дээр бүртгэлтэй гэх гомдол нь хэрэгт нотлох баримтаар тогтоогдоогүй. - Сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг шийдвэрлэсэн шүүхийн шийдвэр, магадлалд хариуцагч тал гомдол гаргаагүй. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 176.2.1-д заасныг удирдлага болгосон.