Тогтоол №27565

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк нь зээлдэгч компани болон түүнийг төлөөлөх иргэнээс зээлийн гэрээний үүрэгт төлөөгүй үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр баталгааг хангуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нар цар тахлын улмаас санхүүгийн хүндрэл учирсан, үүргээ гүйцэтгэх боломжгүй болсон тул хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг тооцохгүй байх, эсвэл хүүг бууруулах, мөн хууль буюу гэрээг цуцалсан үндэслэлгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Зээлдэгч нараас тодорхой хэмжээний үндсэн зээл, хүүг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах, харин үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгох, улсын тэмдэгтийн хураамжийг хуулийн дагуу шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон, хуулийг буруу тайлбарласан гэж гомдол гаргасан. Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. Хариуцагч нь мөн зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг бууруулах, хугацаа хэтрүүлсэн гэж үзэхгүй байх, мөн нэг хариуцагчийг зээлийн үүрэгт хамааруулахгүй байх талаар давж заалдах гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс гэрээний үүргийн зөрчлийг үндэслэн гэрээг цуцалж, зээлийг буцаан шаардсан нь үндэслэлтэй гэж дүгнэв. Нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангаж, гэрээний үүрэгт заасан нэмэгдүүлсэн хүүг бүхэлд нь гаргуулах, харин хариуцагчдын давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. Цар тахлын улмаас үүссэн нөхцөл байдал нь зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй бөгөөд нэг хариуцагчийг хамтран хариуцагчаар тогтоох нь үндэслэлтэй гэж үзсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банктай байгуулсан зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээг цуцалж, зээлийн үлдэгдэл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийг хангуулахаар шаардсан. Хариуцагч нь цар тахлын улмаас үүссэн хүндрэлийг үндэслэн зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү төлөхөөс татгалзсан. АНХАН ШАТ: Зээлийн гэрээг цуцалж, үндсэн зээл, хүүгийн төлбөрийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийг хангуулах, харин нэмэгдүүлсэн хүүг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг бүхэлд нь хангаж өгнө үү гэж гомдол гаргасан. Анхан шатны шүүх нэмэгдүүлсэн хүүг хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль буруу тайлбарласан гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч нь гэрээний үүргээ удаа дараа зөрчсөн, зээлээ төлөх хуваарийн дагуу төлөөгүй, төлбөрөө 301 хоногоор хэтрүүлсэн нь тогтоогдсон. Иргэний хуулийн 453 дугаар зүйлийн 453.1-д заасны дагуу зээлдэгч нь авсан зээлээ хугацаанд нь төлөөгүй бол хэтэрсэн хугацааны хүү, гэрээнд заасан бол нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүрэгтэй. Засгийн газар болон Монголбанкны шийдвэрүүд зээлийн хүүг багасгах, чөлөөлөх талаар зохицуулаагүй, харин зээлийн гэрээний хугацааг сунгах, зээлийн үлдэгдэл хэмжээг нэмэгдүүлэхгүй байх талаар зөвшөөрсөн. Иймд нэхэмжлэлийн шаардлага хууль зүйн үндэслэлтэй байна. Давж заалдах шатны шүүх нэмэгдүүлсэн хүүг хариуцагчаас гаргуулахаар шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй этгээдээс мөнгө гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Зээлийн гэрээг цуцалж, хариуцагчаас тодорхой хэмжээний төгрөг гаргуулах, гэрээний дагуу барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, гэрээний үүргээ биелүүлэхэд нөлөөлсөн цар тахлын нөхцөл байдлыг харгалзан зээлийн хүүгийн тодорхой хэсгийг хасуулах, улмаар гомдлоо хангаж өгөхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч нь гэрээнд заасан хугацаанд зээл, хүүгээ төлөөгүй нь Иргэний хуулийн холбогдох зүйлүүд, гэрээний нөхцөлөөр тогтоогдсон. Ковид-19 цар тахлын улмаас сувилалын үйл ажиллагаа зогссон нь зээлдэгч талыг Иргэний хуулийн 220 дугаар зүйлд заасан журмын дагуу гэрээ байгуулах үеийн нөхцөл байдал өөрчлөгдсөнтэй холбоотойгоор санал, шаардлага гаргах эрх олгохгүй. Зээлдэгч нь зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүргээ зөрчсөн тул зээлдүүлэгч үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг шаардах эрхтэй. Анхан шатны шүүх хэргийг хуулийн дагуу шийдвэрлэж, талуудын хооронд байгуулагдсан гэрээний хүчин төгөлдөр байдал, зээлдэгчийн үүргээ биелүүлээгүй нөхцөл байдлыг зөв тогтоож, холбогдох хуулийг зөв хэрэглэсэн. Зээлийн барьцаа болгон тогтоогдсон үл хөдлөх эд хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай нэхэмжлэлийг хангасан нь Иргэний хуулийн 174, 175 дугаар зүйлд нийцсэн. Хариуцагч нарын давж заалдах гомдолд дурдсан үндэслэлүүд нь хууль зүйн хувьд болон хэргийн баримтаар нотлогдоогүй тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк нь зээлдэгч нараас гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээг цуцалж, төлбөр гаргуулахаар шүүхэд хандсан. АНХАН ШАТ: Зээлийн гэрээг цуцлан, тодорхой төгрөгийг гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь Ковид-19 цар тахлын улмаас үүссэн хүндрэлийг үндэслэн хүүгийн төлбөрөөс чөлөөлөхийг хүссэн. Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүх нэмэгдүүлсэн шаардлагад үндэслэлгүй хандаагүй гэж үзэн давж заалджээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд байгуулсан зээлийн гэрээний нөхцөл, Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудыг үндэслэн шүүх хуралдаанаар хэлэлцэж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангаж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг нэмэгдүүлэн шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банкны салбар нь зээлдэгчтэй байгуулсан зээлийн гэрээг цуцлуулж, үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн хамт төлбөр гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь цар тахал, эрүүл мэндийн шалтгаан, орлогогүй болсон зэрэг шалтгаанаар зээлээ төлж чадаагүй тул хүүг бууруулах хүсэлт гаргасан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг үндэслэн хариуцагчаас тодорхой хэмжээний төлбөр гаргуулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийг шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хуулийг зөрчсөн, гэрээг цуцалсан нь үндэслэлгүй, нэхэмжлээгүй шаардлагыг шийдвэрлэсэн гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэснийг тогтоосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч нь гэрээний үүргээ зөрчсөн ч хүндэтгэн үзэх шалтгаантай тул хэтэрсэн хугацааны хүү төлөх үүрэгтэй. Нэхэмжлэгч нь зээлийн гэрээний хугацаа хэтэрч хүү нэмэгдсэн нь үүрэг гүйцэтгүүлэгч хугацаа хэтрүүлсэн гэж үзэх, мөнгөн төлбөрийн үүрэг ёсоор хүү, анз авах эрхээ алдах үндэслэлгүй. Хариуцагч нь төлөх үнийн дүнгээс тодорхой хэмжээг хасаж, нэхэмжлэлийн зарим шаардлагаас татгалзсан хэсгийг баталж, улсын тэмдэгтийн хураамжийг дахин тооцож шийдвэрлэсэн.