Тогтоол №8819·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Ц.Бямбаа 2009 онд өмчилсөн газартаа хашаа барих гэтэл 2011 оноос хойш Д.Батчулуун тус газар дээр хашаа барьж, байшин барин амьдарч эхэлсэн. Ц.Бямбаа газраа чөлөөлөхийг удаа дараа шаардсан боловч Д.Батчулуун чөлөөлөөгүй тул шүүхэд хандсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Ц.Бямбаа нь Сонгинохайрхан дүүргийн 4 дүгээр хороо, Их нарангийн 13 дугаар гудамж, 30/б тоот хаягт байрлах улсын бүртгэлийн Г-2201010437 дугаар бүхий 357 м.кв газрын хууль ёсны өмчлөгч гэдгийг тогтоож, Д.Батчулууныг газраа чөлөөлүүлэхийг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Д.Батчулуун нь уг газрыг 2008 онд худалдан авч, 2008 оноос хойш амьдарч байгаа тул газар чөлөөлөх нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, тухайн газрын шударга эзэмшигч мөн болохыг тогтоон, өмчлөгчөөр тооцох сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-01-09, **Дугаар**: 184/ШШ2020/00131
- **Шийдвэр**: Ц.Бямбаагийн нэхэмжлэлийг хангаж, Д.Батчулууны сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1-д заасныг баримтлан Ц.Бямбаагийн өмчлөлийн газрыг Д.Батчулууны хууль бус эзэмшлээс албадан чөлөөлүүлж, Иргэний хуулийн 90.1, 104.1, 105.1-д зааснаар Д.Батчулууны шударга эзэмшигчээр тогтоолгох, өмчлөгчөөр тооцуулах тухай сөрөг шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-03-16, **Дугаар**: 583
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг ноцтой зөрчсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.
- **Үндэслэл**: Хариуцагч тухайн газрыг бодитой эзэмшиж, ашиглаж байгаа эсэх, газар давхцалтай эсэх, нэхэмжлэгч шаардах эрхээ хэзээ, хэрхэн хэрэгжүүлсэн зэрэг нөхцөл байдлыг тодруулах шаардлагатай байгаа тул ИХШХШТХ-ийн 167.1.5, 168.1.7-д заасныг баримтлан шийдвэрлэсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-05-18, **Дугаар**: 00515
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан нь хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Иргэний хуулийн 106.1-д зааснаар өмчлөгч хөрөнгөө бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхтэй. Гэхдээ нэхэмжлэгч нь тухайн эд хөрөнгийн өмчлөгч байх ба эзэмшигчийн эзэмшил хууль бус байхыг шаардана. Эд хөрөнгийг хууль ёсны эзэмшигчээс шаардаж болохгүй.
- Анхан шатны шүүх зохигчийн хооронд үүссэн маргаантай үйл баримтын үндэслэлийг тогтоогоогүй, хэрэгт цугларсан нотлох баримтыг тухайн хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой, эргэлзээгүй, үнэн зөв талаас нь үнэлээгүй.
- Гэрч П.Цогтсайханы мэдүүлгийг хэргийг шийдвэрлэхэд ач холбогдолгүй гэж дүгнэсэн нь үндэслэл муутай.
- Нэхэмжлэгч 2009 оноос хойш шаардлага гаргаж байсан эсэх, үндэслэлийг тогтоогоогүй.
- Хариуцагч газар чөлөөлөх талаар мэдэгдэж байгаагүй гэж тайлбарлаж байхад хэрэгт авагдсан 2ш Шаардах хуудас 2009 оны 04, 07 сард үйлдэгдсэн атлаа хоёулаа №01 гэж дугаарлагдсан байгааг анхаараагүй.
- Ц.Бямбаа нь 2008.01 сард 500 м.кв газар эзэмших эрхтэй байсан атлаа 357 м.кв талбай бүхий газрыг өмчилсөн зэрэг нөхцөл байдалд үндэслэл бүхий дүгнэлт хийгээгүй байна.
- Зохигчийн маргаж буй газар кадастрын зураглалаар давхцаж байгаа эсэхийг тодруулах шаардлагатай гэж үзсэн давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт үндэслэлтэй.
- ИХШХШТХ-ийн 176.2.1-д заасныг удирдлага болгон давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээсэн.
ХуульTech