Тогтоол №6734·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Т.Г нь “Сандэй” ХХК-тай 2010 оны 12 дугаар сарын 11-ний өдөр “Худалдаа үйлчилгээний барилгын захиалагчтай хийх хөрөнгө оруулалтын гэрээ” байгуулж, 201.52 м.кв талбайтай үйлчилгээний талбай худалдан авсан. Гэвч хүлээлгэн өгсөн талбай нь 50.76 м.кв-аар дутуу буюу 150.76 м.кв байсан. Мөн үл хөдлөх эд хөрөнгийн гэрчилгээг гаргуулж өгөөгүй бөгөөд гэрээний 1.1 дэх заалтын “нийтийн эзэмшлийн талбайн хамт” гэх хэсгийг хууран мэхэлж оруулсан гэж үзжээ.
- **Нэхэмжлэгч**: Дутуу талбайн үнэ 259,567,919 төгрөгийг гаргуулах, худалдан авсан үйлчилгээний талбайг 150.76 м.кв талбайгаар улсын бүртгэлд бүртгүүлж, гэрчилгээ гаргуулах, гэрээний 1.1 дэх заалтын “нийтийн эзэмшлийн талбайн хамт” гэх хэсгийг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах.
- **Хариуцагч**: Гэрээний заалтыг хүчин төгөлдөр бусд тооцох үндэслэлгүй, өмчлөх эрхийн гэрчилгээг тохиролцсон хэмжээгээр гаргаж өгнө, нэхэмжлэгч талбай дутсан талаар хандаж байгаагүй, төлбөр бүрэн дуусаагүй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-01-23, **Дугаар**: 101/ШШ2019/00346
- **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 89,656,111 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох. Үлдэх 169,911,808 төгрөгийн шаардлагыг, 150.76 м.кв талбайтайгаар улсын бүртгэлд бүртгүүлж, гэрчилгээ гаргуулахыг даалгах шаардлагыг, гэрээний 1.1 дэх заалтын “нийтийн эзэмшлийн талбайн хамт” гэх хэсгийг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах шаардлагыг тус тус хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 343.1, 352.2.3-т зааснаар ажил гүйцэтгэх гэрээний үүргийг зөрчсөн. Гэрээний 1.1 дэх заалтыг хүчин төгөлдөр бусд тооцох Иргэний хуулийн 56.1.1, 58.1, 59.1, 59.2-т заасан үндэслэл тогтоогдоогүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-04-01, **Дугаар**: 590
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч, хариуцагч
- **Гомдлын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй эсэх.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Нэхэмжлэгч нийтийн эзэмшлийн талбайг захиалан бариулсан гэж үзэх үндэслэлтэй. Ажлыг эрхийн доголдолгүй талаарх анхан шатны шүүхийн дүгнэлт үндэслэлтэй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: [yyyy-mm-dd], **Дугаар**: [дугаар байхгүй]
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч А.Базар, хариуцагчийн өмгөөлөгч Э.Уянгасайхан
- **Гомдлын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх нийтийн эзэмшлийн талбайг нэхэмжлэгч өөрөө захиалан бариулсан гэх дүгнэлт нь баримтад тулгуурлаагүй, талбайн хэмжээг буруу тооцсон, гэрээний заалтыг хууран мэхэлж нэмсэн, хууль буруу хэрэглэсэн. Хариуцагч талбайн дутуугийн талаар хугацаанд нь гомдол гаргаагүй тул нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгчийн дутуу талбайн зөрүү төлбөр нэхэмжилсэн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, 150.76 м.кв талбайн хэмжээтэйгээр үл хөдлөх эд хөрөнгийн гэрчилгээ гаргуулж өгөхийг хариуцагчид даалгаж, гэрээний 1.1 дэх заалтыг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Шүүх талуудын хооронд үүссэн эрх зүйн харилцааг худалдах-худалдан авах гэрээний харилцаа гэж үзсэн. Учир нь нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн барьж буй барилгын талбайг сонгон, барилгыг ашиглалтад орсны дараа хүлээж авахаар тохирсон.
- Иргэний хуулийн 243.1-д зааснаар худалдагч нь биет байдлын доголдолгүй, эрхийн зөрчилгүй хөрөнгө, түүнтэй холбоотой баримт бичгийг худалдан авагчийн өмчлөлд шилжүүлэх үүрэгтэй.
- Нэхэмжлэгч худалдан авсан үйлчилгээний талбайг хүлээн авахдаа талбайн хэмжээг шалгах боломжтой байсан. Талбайн хэмжээ нь эд хөрөнгийг хүлээн авснаас хойш өөрчлөгдөхгүй, далд доголдол биш тул Иргэний хуулийн 255.1-д зааснаар худалдан авагч доголдлын талаар шаардлага гаргах эрхээ алдсан гэж үзсэн. Иймд дутуу талбайн зөрүү төлбөр нэхэмжилсэн шаардлагыг хангах үндэслэлгүй.
- Хариуцагч нь худалдсан эд хөрөнгө, түүнтэй холбоотой баримтыг үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн газар бүртгүүлж, худалдан авагчийн өмчлөлд шилжүүлж өгөх үүрэгтэй.
- Нэхэмжлэгч Т.Г нь худалдан авсан үйлчилгээний талбайг бүхэлд нь буюу нийтийн эзэмшлийн талбайн хамт өөрийн эзэмшил, ашиглалтад байлгаж, захиран зарцуулах боломжгүй тул зөвхөн өөрийнх нь захиран зарцуулах эрхэд хамаарах 150.76 м.кв талбайн хэмжээгээр үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийн гэрчилгээ олгогдох учиртай.
- Гэрээний 1.1 дэх заалтыг “нийтийн эзэмшлийн талбайн хамт” гэх хэсгийг хууран мэхэлж оруулсан гэх үндэслэл Иргэний хуулийн 59.1-д зааснаар тогтоогдоогүй тул энэ шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт хуульд нийцсэн.