Тогтоол №26831

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Автомашины ослоос үүдэлтэй эд хөрөнгийн хохирол нэхэмжилсэн иргэний хэрэг. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг Замын хөдөлгөөний дүрмийг зөрчсөний улмаас автомашиндаа хохирол учирсан гэж үзэж, хохирол барагдуулахаар нэхэмжилжээ. Хариуцагч нь өөрийн буруугүй, эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэгдээгүй, гэм буруу нь нотлогдоогүй гэж маргав. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэгчийн эд хөрөнгөд учирсан хохиролд тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, өөрийгөө гэм буруугүй, шүүх нь гэм буруутайд тооцсон нь эрхийг зөрчсөн, хэргийг бүхэлд нь хянан үзэхэд хууль хэрэглээнд алдаатай байсныг дурдаж гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн нотлох баримтын үнэлгээ, хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглэхдээ алдаа гаргасныг тогтоож, зохигчдын гэм буруугийн хэр хэмжээг харгалзан үзэж, Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг хэрэглэн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. Учир нь хариуцагчийн үйлдэл нь хохиролд хүргэсэн боловч жолоочийн хайнга хандсан байдал нь нэхэмжлэгчийн буруугийн хэмжээг багасгах үндэслэл болсон. Мөн автомашины үнэлгээ болон бусад зардлыг тогтоохдоо холбогдох хууль, баримтыг үндэслэлтэй үнэлээгүй байдлыг тогтоосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Гэм хорын хохирлыг барагдуулах тухай нэхэмжлэл. Нэхэмжлэгч нь замын хөдөлгөөний осолд өртсөнөөс тээврийн хэрэгсэлд учирсан хохирлыг хариуцагчаас шаардсан. АНХАН ШАТ: Тээврийн хэрэгслийн хохирлын зарим хэсгийг хариуцагчаас гаргуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч анхан шатны шийдвэрийг эс зөвшөөрч, нэхэмжлэлийн бүх шаардлагыг хангах ёстой гэж гомдол гаргасан. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж тайлбарласан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх хэргийг Иргэний хуулийн холбогдох заалтуудыг үндэслэн шийдвэрлэсэн. Осол нь хариуцагчийн замын хөдөлгөөний дүрмийг зөрчсөнөөс үүссэн боловч, нэхэмжлэгч нь жолоодох эрхгүй үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодсон нь осол гарахад нөлөөлсөн гэж үзэн хариуцагчийн хариуцах хохирлын хэмжээг багасгасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий гэж үзэн, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь зам тээврийн осол, эд хөрөнгийн хохирлыг хариуцагчаас гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь осолд буруугүй, нэхэмжлэгчээс болсон гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 5,186,035 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгож, улсын тэмдэгтийн хураамж болон шинжээчийн хөлсийг хариуцагчаас гаргуулж шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн өмгөөлөгч ослын нөхцөл байдал, хохирлын үнэлгээг тогтооход нэхэмжлэгчийн буруутай үйлдэл нөлөөлсөн, үнэлгээ хийхэд хууль зөрчсөн гэж гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзээд, нэхэмжлэгчийн ачиж явсан бараа бүтээгдэхүүний хохирлын баримт хангалтгүй, үнэлгээ хийхэд хууль сануулаагүй байх тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, хариуцагчаас гаргуулах хохирлын хэмжээг 5,445,800 төгрөгөөс даатгалын нөхөн төлбөрийг хасаад 2,335,655 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэсэн. Улсын тэмдэгтийн хураамж болон шинжээчийн хөлсийг хангасан нэхэмжлэлийн хэмжээг харгалзан хуваарилах нь зүйтэй гэж үзсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: 2017-12-02-нд Ц.Баттөрийн унасан тээврийн хэрэгслээр П.Ганболдыг мөргөж эрүүл мэнд, эд хөрөнгөд хохирол учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: П.Ганболд, эрүүл мэнд, эд хөрөнгө, шинэ эмчилгээний хохиролд нийт 6,715,150 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Ц.Баттөр, хэсэгчлэн төлсөн, гэмтэл хуучин, нотлох баримт эргэлзээтэй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-10-09, **Дугаар**: 184/ШШ2019/02580 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 5,030,000 төгрөг гаргуулж олгох, нэхэмжлэлийн 1,685,150 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгох. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 505.1, 510.1, 228.4; хохирлын зардлууд тогтоогдсон. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-12-13, **Дугаар**: 2085 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нотлох баримт, шинжээчийн дүгнэлтийг буруу үнэлсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхижээ. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 505.1, 510.1 зөв хэрэглэсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: , **Дугаар**: - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шинжээчийн дүгнэлтийг эргэлзээтэй үнэлээгүй, хууль буруу хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шийдвэр, давж заалдах шатны магадлалыг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхив. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Бусдын эрүүл мэнд, эд хөрөнгөд гэм хор учруулсан этгээд уг гэм хорыг арилгах үүрэгтэй, нэхэмжлэгчийн зардлууд тогтоогдсон. - Шинжээчийн дүгнэлтээс гэмтэл осолтой холбоотой, Шүүхийн шинжилгээний тухай хуулийн 20.1, Иргэний хуулийн 228.4 зөв хэрэглэсэн. - Хоёр шатны шүүх Иргэний хуулийн 497.1, 505.1, 510.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40-42 зүйлийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Тээврийн хэрэгслийн осол, гэм хорын хохирол нэхэмжилсэн иргэний хэрэг. Нэхэмжлэгч нь зам тээврийн ослын улмаас өөрийн автомашинд учирсан эд ангийн хохирол, засварын зардал, алдсан орлого зэрэг нийт 2,600,000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь осол гаргахдаа зорчигчийн буруутай үйлдэл байсан, учирсан хохирлын хэмжээг хэтрүүлэн тогтоосон гэж маргаж байсан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчийн буруутай үйлдлээс болж учирсан гэм хорыг арилгах үүрэгтэй гэж үзэн, Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан хариуцагчаас 1,333,000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч талд олгож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй саналгүй, машины эд ангийн үнэлгээ, засварын хөлс зэргийг үндэслэлгүй тогтоосон, гэрчийн мэдүүлэгт зөрүүтэй байдал байгаа зэрэг шалтгаанаар давж заалдах гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх хэргийн баримтуудыг дахин хэлэлцэж, эд ангийн үнэлгээ, засварын зардал зэргийг тодотгон, анхны шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, хариуцагчаас 1,188,000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч талд олгож шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь зам тээврийн ослын шалтгаан, хохирлыг тогтоохдоо холбогдох хуулийн заалтууд болон цугларсан нотлох баримтуудыг харьцуулан дүгнэлт хийсэн. Талууд гэм буруугийн талаар маргаагүй бөгөөд гол маргаан нь учирсан хохирлын хэмжээг тогтоохтой холбоотой байсан. Осол гарах үед хариуцагч нь замын хөдөлгөөний дүрмийн зөрчил гаргасан нь тогтоогдсон. Эд ангийн үнэлгээний талаарх маргааныг шинжээчийн дүгнэлтүүдийг харьцуулан, дундаж үнээр тогтоож шийдвэрлэсэн. Иргэний хуулийн гэм хор арилгах үүргийн дагуу хохирол учруулахаас өмнөх байдалд нь сэргээх буюу мөнгөөр нөхөн төлөх зарчмыг баримталсан.