Тогтоол №24835

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: 2018.12.28-ны өдөр Баянзүрх дүүрэгт зам тээврийн осол гарч, нэхэмжлэгчийн Land Cruiser 200 маркийн тээврийн хэрэгсэлд хохирол учирсан. - **Нэхэмжлэгч**: Зам тээврийн ослын улмаас эд хөрөнгөд учирсан 2,365,000 төгрөгийн хохирлыг хариуцагчаас гаргуулах. - **Хариуцагч**: Ослыг өөрийн буруугаас болоогүй, харин өөрөө болон эхнэрийнх нь эрүүл мэндэд хохирол учирсан тул нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-02-10, **Дугаар**: 101/ШШ2020/00558 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 2,365,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 510.1-д зааснаар хариуцагчийн буруутай үйлдлээс учирсан гэм хорыг хариуцагч хариуцах. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-03-30, **Дугаар**: 728 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй, өөрөө буруугүй, хохирсон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, 1,995,000 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэж, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 370,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Замын цагдаагийн ослын тэмдэглэлд тусгагдаагүй эвдрэл гэмтлийн үнэлгээ болох 370,000 төгрөгийг хассан. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-04-24, **Дугаар**: 728 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал үндэслэлгүй, өөрөө хохирсон, төлөх чадваргүй. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхих. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хариуцагч зам тээврийн осол гаргасан, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч шийтгэл хүлээсэн нь хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдсон. - Хариуцагч өөрийн гэм буруугүй гэх татгалзал, тайлбараа Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2, 38.1-д зааснаар нотлоогүй. - Хавтаст хэрэгт байгаа яаралтай тусламжийн хуудас нь зам тээврийн ослоос шалтгаалсан болох нь тогтоогдоогүй. - Нэхэмжлэгчийн эд хөрөнгөд учирсан хохирол нь хариуцагчийн гэм буруутай үйлдлээс шалтгаалсан нь тогтоогдсон. - Давж заалдах шатны шүүхээс ослын тэмдэглэлд тусгагдаагүй 370,000 төгрөгийн үнэлгээг хассан нь үндэслэлтэй. - Иргэний хуулийн 497.1, 510.1-д зааснаар нэхэмжлэгч эд хөрөнгөд учирсан гэм хорын хохирлоо шаардах эрхтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг зам тээврийн осол гаргаж, автомашинд нь хохирол учруулсан гэж буруутган нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь осол гаргахдаа нэхэмжлэгчийн буруутай үйлдэл нөлөөлсөн, учирсан хохирлын үнэлгээ хэт өндөр гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагч нь зам тээврийн хөдөлгөөний дүрмийг зөрчиж, нэхэмжлэгчийн автомашинтай мөргөлдсөний улмаас 7,143,600 төгрөгийн хохирол учирсныг тогтоож, хариуцагчаас 1,951,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, шүүх нь мэргэшсэн үнэлгээчдийн дүгнэлтийг үндэслэн хийсэн үнэлгээг хүчингүй болгох нөхцөлийг харгалзан үзээгүй гэж гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч нь хариуцагчийн гомдлыг эс зөвшөөрч, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь нэхэмжлэгчийн автомашинд учирсан хохирлыг тогтоохдоо шинжээчээр томилогдсон байгууллагын тогтоосон хохирлын хэмжээ болон даатгалын нөхөн төлбөрийг хасч тооцсон нь хууль зүйн үндэслэлтэй гэж үзсэн. Хариуцагчийн буруутай үйлдлийн улмаас осол гарсан нь тогтоогдсон тул гэм хорын хэмжээг багасгах үндэслэлгүй гэж дүгнэн, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас учруулсан гэм хорын хохиролд мөнгө гаргуулахаар шаарджээ. Хариуцагч нь осол нь нэхэмжлэгчийн буруутай үйлдлээс үүдэлтэй гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэгчид 3,492,000 төгрөг, улсын тэмдэгтийн хураамжид 70,822 төгрөг гаргуулах шийдвэр гаргав. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүсч гомдол гаргав. Хариуцагч нь шинжээчийн дүгнэлт нь хэргийн бодит байдлыг тусгаагүй, эргэлзээтэй гэж үзжээ. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Хяналтын шатны шүүхээс осол гарсан шалтгаан, нөхцөл байдлын талаар дахин шинжээч томилох шаардлагагүй, анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль хэрэглээний хувьд учир дутагдалтай боловч ноцтой зөрчил биш гэж үзэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхив. ҮНДЭСЛЭЛ: Замын хөдөлгөөний дүрмийн зөрчсөн нь тогтоогдсон, автомашинд учирсан эвдрэл гэмтэл нь хариуцагчийн буруутай үйлдэл, зам тээврийн ослын улмаас үүссэн нь шинжээчийн дүгнэлтээр тогтоогдсон. Хариуцагчийн гаргасан гомдол, нотлох баримтууд нь хуулийн хүчин төгөлдөр байдал, хангалттай үндэслэлгүй байв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Замын хөдөлгөөний дүрмийг зөрчиж, автомашин мөргөж, хохирол учруулсан хэрэг. Нэхэмжлэгч нь учирсан хохирлыг шаардаж, хариуцагч нь төлсөн мөнгийг хасуулах, хохирлын хэмжээг бууруулах шаардлага гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 4 051 000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийн зарим хэсгийг хариуцагчаас гаргуулан нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь шүүхээс томилогдсон шинжээчийн дүгнэлтийг үнэлээгүй, төлсөн мөнгийг хасахгүй шийдвэрлэсэн гэх үндэслэлээр гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Зам тээврийн осол нь хариуцагчийн буруутай үйлдлээс болсон нь нотлогдсон. Осолд өртсөн тээврийн хэрэгсэл нь нэхэмжлэгчийн өмчлөлд шилжсэн. Шүүхээс томилогдсон шинжээч нь эхний үнэлгээг үндэслэлтэй гэж дүгнэсэн байна. Хариуцагч нь төлсөн мөнгөө хохирлын үнэлгээнээс хасуулах шаардлага гаргасан боловч шүүх үүнийг хүлээн аваагүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Тээврийн хэрэгслийн улмаас учирсан гэм хорын хохирлыг нэхэмжилсэн. Нэхэмжлэгч нь хариуцагч замын хөдөлгөөний дүрмийг зөрчиж, өөрийн автомашиныг мөргөснөөс учирсан хохирлыг гаргуулахыг шаардсан. Хариуцагч нь анхны үнэлгээгээр тогтоогдсон мөнгийг төлсөн, бусад зардлыг хэсэгчлэн хүлээн зөвшөөрсөн. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 180,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй гомдол гаргав. Хариуцагч нь анхны үнэлгээний төлбөрийг даатгалаас бүрэн төлсөн хэмээн үзэж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Замын хөдөлгөөний осол нь хариуцагчийн буруутай үйлдлээс болсон нь тогтоогдсон. Шүүх нь хариуцагчаас гаргуулах мөнгөн дүнг буруу тооцсон тул шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, хариуцагчийн зөвшөөрсөн болон эрэн сурвалжлуулахад гарсан зайлшгүй зардлуудыг нэхэмжлэгчид гаргуулахаар шийдвэрлэв.