Тогтоол №8779·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Хариуцагчийн 300 орчим хонь нэхэмжлэгчийн элит үр үржүүлгийн талбайд орж, 2.01 га талбайн ургацыг сүйтгэж хохирол учруулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Эд хөрөнгөд учирсан гэм хорын хохиролд 2,000,000 төгрөг гаргуулах.
- **Хариуцагч**: Мал нь хэний өмч болох нь тодорхойгүй, эрх бүхий байгууллагын хохирлын акт байхгүй, нэхэмжлэгч талбайгаа хамгаалаагүй тул нэхэмжлэлийг зөвшөөрөхгүй.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-01-29, **Дугаар**: 136
- **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 1,000,000 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 510.1, 514.1. Талууд аль аль нь хуульд заасан үүргээ (малаа хариулах, талбайгаа хамгаалах) биелүүлээгүй тул хохирлыг 50 хувиар хувааж хариуцуулсан.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-03-23, **Дугаар**: 37
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч өөрөө хохирлоо тогтоосон нь буруу, талбайгаа хамгаалаагүй тул хохирол төлөх үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Хариуцагчийн мал тариалангийн талбайд орж хохирол учруулсан нь тогтоогдсон, анхан шатны шүүх хуулийг зөв тайлбарлаж хэрэглэсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-06-18, **Дугаар**: 001/ХТ2020/00570
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх нэхэмжлэгчид давуу байдал олгосон, хохирлын үнэлгээг төрийн захиргааны байгууллага тогтоогоогүй.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Иргэний хуулийн 497.1-д зааснаар бусдын эд хөрөнгөд гэм хор учруулсан этгээд уг гэм хорыг хариуцан арилгах үүрэгтэй.
- Хариуцагч малаа хариулгагүй бэлчээсэн хууль бус үйлдэл болон учирсан хохирол хоёрын хооронд шалтгаант холбоо тогтоогдсон.
- Тариалангийн тухай хуулийн 24.2-т зааснаар тариалангийн талбайн захаас гадагш 500 метрийн зайд мал бэлчээхийг хориглодог.
- Нэхэмжлэгч өөрийн эзэмшлийн талбайг малаас хамгаалах (хашаалах, харуул хамгаалалт) үүргээ биелүүлээгүй тул Иргэний хуулийн 514.1-д зааснаар хохирлын хэмжээг 50 хувиар багасгасан нь үндэслэлтэй.
- Хариуцагч хохирлын хэмжээг үгүйсгэсэн баримт гаргаагүй, шинжээч томилуулах хүсэлт гаргаагүй тул хэрэгт байгаа нотлох баримтын хүрээнд хэргийг шийдвэрлэсэн нь хуульд нийцнэ.