Тогтоол №10222·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: ХААДС-ийн Ажлын алба нь П.П-ээс тракторын үлдэгдэл төлбөр болон алданги нийт 3,750,000 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: П.П нь 2012 онд 1360 дугаартай гэрээгээр FT-250 маркийн трактор авсан бөгөөд 2,500,000 төгрөгийн урьдчилгаа төлж, үлдэгдэл 2,500,000 төгрөгийг 2013-2017 онд төлөхөөр тохирсон ч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул үндсэн өр болон алданги нийт 3,750,000 төгрөгийг гаргуулна.
- **Хариуцагч**: Тракторын үнийн 2,500,000 төгрөгийг төлсөн бөгөөд үлдэгдэл 2,500,000 төгрөгийг төрөөс хөнгөлсөн гэж ойлгосон тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрнө.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-12-01, **Дугаар**: 129/ШШ2022/00709
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 312.1, 75.2.1-д зааснаар гэрээний үүргийг шаардах хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2023-02-10, **Дугаар**: 211/МА2023/00030
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Хөөн хэлэлцэх хугацааг харгалзан үзэхгүй, мөн хариуцагч хөөн хэлэлцэх хугацаагаар маргаагүй байхад шүүх энэ үндэслэлээр шийдвэрлэсэн нь буруу.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Гэрээгээр хүлээсэн үүргийг шаардах хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэж дүгнэсэн нь үндэслэлтэй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-04-13, **Дугаар**: 001ШХТ2023/000399
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хөөн хэлэлцэх хугацааг хүндэтгэн үзэх шалтгаан, мөн гэрээний заалтуудыг харгалзан үзээгүй нь иргэн, хуулийн этгээд тэгш эрхтэй байх зарчмыг алдагдуулсан.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хоёр шатны шүүх хариуцагч хөөн хэлэлцэх хугацаагаар маргаагүй байхад энэ үндэслэлээр нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь буруу.
- Хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэх үндэслэлээр шаардах эрхийг хэрэгжүүлэх боломжгүй гэж татгалзах нь үүрэг гүйцэтгэгчийн эрх бөгөөд зохигчид мэтгэлцээгүй асуудлаар шүүх дүгнэлт өгөх нь зохимжгүй.
- Хариуцагч хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан үндэслэлээр татгалзсан тохиолдолд нэхэмжлэгч нь хүндэтгэн үзэх шалтгаанаар хугацаа хэтэрсэн эсэх, Иргэний хуулийн 82.4-т заасны дагуу хугацаа сэргээх боломжтой эсэх талаар мэтгэлцэх шаардлагатай.
- Шүүх зохигчийн хооронд үүссэн эрх зүйн харилцааг (худалдах-худалдан авах, зээлээр худалдах-худалдан авах, түрээс, санхүүгийн түрээс) бүрэн тодорхойлоогүй, үйл баримтыг бүрэн тогтоогоогүй тул хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй.