Тогтоол №10036·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Б.Х нь ажил үүргээ гүйцэтгэж байхдаа шатнаас халтирч унасны улмаас нурууны үе хоорондын жийргэвч урагдан мэс засалд орж, хөдөлмөрийн чадвараа түр алдсан тул даатгалын гэрээний дагуу нөхөн төлбөр шаардсан.
- **Нэхэмжлэгч**: "БД" ХК-иас даатгалын нөхөн төлбөрт 6,840,000 төгрөг, алдангид 3,420,000 төгрөг, нийт 10,260,000 төгрөг гаргуулахыг хүссэн.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэгчийн архаг хууч өвчин сэдэрсэн, даатгалын гэрээнд заасан ахуйн эрсдэл (унах) үүсээгүй, мөн хугацаа хэтрүүлсэн тул нөхөн төлбөр олгох үндэслэлгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-07-27, **Дугаар**: 182/ШШ2022/02317
- **Шийдвэр**: Хариуцагч "БД" ХК-аас 6,840,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, алдангийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 431.1, Даатгалын тухай хуулийн 10.1, Иргэний хуулийн 224.2.3. Нэхэмжлэгчийн эрүүл мэндэд учирсан хохирол нь даатгалын тохиолдол мөн. Хариуцагч нөхөн төлбөрийг санаатай хугацаа хэтрүүлээгүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2022-09-21, **Дугаар**: 210/МА2022/01775
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх даатгалын тохиолдол бий болсон гэж дүгнэсэн нь буруу, нэхэмжлэгчийн тайлбарууд зөрүүтэй тул даатгалын эрсдэл үүсээгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 431.1-д заасан үндэслэл тогтоогдоогүй. Нэхэмжлэгч албан үүргээ гүйцэтгэх явцдаа шатнаас халтирч унаснаас эрүүл мэндэд бэртэл гэмтэл учирсан, даатгалын гэрээнд заасан эрсдэл бий болсон гэж эргэлзээгүй дүгнэх боломжгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-11-18, **Дугаар**: 001/ШХТ2022/01308
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн, давж заалдах шатны шүүх үйл баримтыг буруу үнэлсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгч нь Шүүгчийн эрх зүйн байдлын тухай хуулийн дагуу "БД" ХК-тай шүүгчийн амь нас, эрүүл мэндийн даатгалын гэрээ байгуулсан нь тогтоогдсон.
- Даатгалын гэрээний 4.2.1-д заасан "унах" ахуйн эрсдэлд шатнаас халтирч эвгүй гишгэсэн үйлдлийг хамааруулахгүй гэсэн давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт учир дутагдалтай. Даатгалын эрсдэлийг зөвхөн "унасан, ойчсон" үйлдлээр хязгаарлах боломжгүй.
- Нэхэмжлэгч 2021-12-06-ны өдөр ажлын байрандаа ахуйн эрсдэлд орж, нуруу нь гэмтсэн нь хэргийн баримтаар тогтоогдсон. Энэ нь даатгалын гэрээний 4.2.1-д заасан ахуйн эрсдэлд хамаарна.
- Нэхэмжлэгчийн нурууны өмнөх өвдөлт нь мэс засалд орох шалтгаан болсон нурууны үе хоорондын жийргэвч урагдах гэмтэлтэй холбоогүй, харин шатнаас эвгүй гишгэсэн үйлдлээс үүссэн "гэнэтийн өвчлөл" гэж үзэх үндэслэлтэй.
- Даатгалын гэрээний нөхцөлүүд тодорхой бус байвал даатгуулагчид ашиггүй байдлаар тайлбарлах нь Иргэний хуулийн 198.1, 198.2-т нийцэхгүй.
- Нэхэмжлэгч даатгалын нөхөн төлбөр гаргуулах хүсэлтээ хугацаанд нь "БД" ХК-д хүргүүлсэн, мөн Санхүүгийн зохицуулах хороонд гомдол гаргаж, нөхөн төлбөр олгохоос татгалзах үндэслэлгүй гэсэн хариу авсан.
- Анхан шатны шүүх хэргийн баримтыг бүх талаас нь үнэлж, Иргэний хуулийн 431.1-д зааснаар даатгалын нөхөн төлбөрийг хариуцагчаас гаргуулж олгосон нь хууль зөрчөөгүй.
- Алдангийг хэрэгсэхгүй болгосон анхан шатны шүүхийн дүгнэлтийг үгүйсгэх үндэслэл тогтоогдоогүй тул энэ талаарх нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.