Тогтоол №25776

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Даатгуулагчийн автомашинд учирсан хохирлын төлбөрийг даатгагч компаниас нэхэмжилсэн. Хариуцагч компани нь даатгуулагч хохирлоо нэхэмжлэх эрхээсээ татгалзсан, эрх шилжүүлэх гэрээ хүчин төгөлдөр бус хэмээн маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагч компаниас даатгуулагчид төлсөн хохирлын төлбөрийг гаргуулах, эрх шилжүүлэх гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцуулах тухай хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Иргэний хуулийн 498.1, 443.7-д заасныг баримталсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хууль хэрэглээ буруу, нотлох баримтыг үнэлэлтгүй хэмээн гомдол гаргасан. Гомдолд дурдсан үндэслэлээр хэргийг бүхэлд нь хянан, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулсан. Иргэний хуулийн 510.1-ийг баримталсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Даатгуулагч нь даатгалын гэрээний дагуу нөхөн төлбөр авсан бөгөөд энэ нь Иргэний хуулийн 443.7 болон Даатгалын тухай хуулийн 8.7-д заасны дагуу даатгагчид эрх шилжсэн гэж үзсэн. Даатгуулагч хохирол нэхэмжлэх эрхээсээ татгалзсан гэх үндэслэл хангалтгүй бөгөөд эрх шилжүүлэх гэрээ байхгүй нь нэхэмжлэлийг хүчин төгөлдөр бус болгох үндэслэл болохгүй. Иргэний хуулийн 498.1-д заасны дагуу буруутай этгээдийг ажил олгогч нь хариуцна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: 2018-11-22-нд хариуцагч жолоодсон Ниссан нот мөргөснөөр Б.Жаргалжавын ландкруйзер-200-д хохирол учруулж, нэхэмжлэгч даатгалын компани 5 142 000 төгрөгийг төлж, шаардлагын эрх шилжсэн. - **Нэхэмжлэгч**: ...ХХК, хариуцчаас 5 142 000 төгрөгийг гаргуулах. - **Хариуцагч**: ..., зөвхөн урд буферийн 75 000 төгрөгийн хохирлыг хүлээн зөвшөөрч, гэрэл, крело гэх эвдрэлийг үгүйсгэсэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-06-17, **Дугаар**: 101/ШШ2019/01805 - **Шийдвэр**: Хариуцчаас 338 437.50 төгрөгийг гаргуулж, бусад хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 510.1 ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-08-28, **Дугаар**: 1580 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шийдвэрийг өөрчлөх. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж, хариуцчаас 5 142 000 төгрөгийг гаргуулах. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 443.7 ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2021-03-23, **Дугаар**: 001/ХТ2021/00250 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх ослын үзлэг, үнэлгээний тайланг үл ойшоосон. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны магадлалыг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нотлох баримт (ослын үзлэг, бүдүүвч, үнэлгээний тайлан, төлбөрийн баримт) хохирлыг тогтоосон, хариуцагчийн татгалзал үндэслэлгүй. - Даатгалын тухай хуулийн 8.7, Иргэний хуулийн 443.7-д шаардлагын эрх даатгагчид шилжсэн. - Давж заалдах шатны шүүх нотлох баримтыг зөв үнэлж, хууль зөв хэрэглэсэн, журмыг зөрчөөгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Авто тээврийн хэрэгслийн даатгалын гэрээний дагуу учирсан хохирлыг хариуцагчдаас гаргуулах тухай нэхэмжлэл. Нэхэмжлэгч нь осол хэргийн улмаас даатгуулагчид төлсөн хохирлыг буруутай этгээдээс шаардах эрх шилжүүлэн авсан гэж үзсэн. Хариуцагч нар хэргийн хариуцлагыг хуваалцсан эсэх, учруулсан хохирлын хэмжээ, харилцан тохиролцоо хийсэн эсэх талаар маргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг хангаж, хариуцагч Б.Э-аас хохирлын мөнгийг гаргуулж, хариуцагч Д.С-д холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг үндэсэл болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. Нэхэмжлэлийн шаардлага, үндэслэлийг тодруулаагүй, хууль хэрэглээнд алдаа гаргасан гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлага, үндэслэлийг тодруулах шаардлагатай гэж үзсэн. Даатгалын компани нь даатгуулагчид төлсөн нөхөн төлбөрийг буруутай этгээдээс шаардах эрхтэй эсэх, мөн гэрээний үүргийг зөрчсөнтэй холбоотой хохирлыг шаардаж буй эсэх нь тодорхойгүй байсан. Иймд хэргийг дахин хянан шийдвэрлүүлэхээр буцаасан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: 2020-06-23-ны өдөр хариуцагч компанийн жолооч М.А нь хог тээврийн автомашин жолоодож явахдаа зогсоолд байсан "Б" ХХК-ийн эзэмшлийн автомашиныг мөргөж хохирол учруулсан. Нэхэмжлэгч даатгалын компани нь даатгуулагчид нөхөн төлбөр олгож, буруутай этгээдээс төлбөрийг нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: "М-" (Даатгалын компани) – Даатгалын нөхөн төлбөрт төлсөн 13,551,878 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулах. - **Хариуцагч**: "С" ХХК – Тээврийн хэрэгслийн өмчлөгч биш, хэргийн харьяалал зөрчсөн гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2023-01-06, **Дугаар**: 101/ШШ2023/00232 - **Шийдвэр**: Хариуцагч "С" ХХК-аас 13,551,878 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 499.1, 510.1-т зааснаар тээврийн хэрэгсэл ашиглагч нь бусдад учруулсан гэм хорыг хариуцан арилгах үүрэгтэй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2023-02-17, **Дугаар**: 210/МА2023/00407 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Хэргийн харьяалал зөрчсөн, тээврийн хэрэгслийн гэрчилгээ өөр байгууллагын нэр дээр байхад хариуцагчаар татсан нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхив. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Иргэний хуулийн 443.7, Даатгалын тухай хуулийн 8.7-д зааснаар нөхөн төлбөр төлсөн даатгагчид буруутай этгээдээс төлбөр шаардах эрх шилжсэн. - Тээврийн хэрэгслийн гэрчилгээ өөр байгууллагын нэр дээр байгаа боловч Нийслэлийн Засаг даргын захирамжаар "С" ХХК-ийн балансад шилжсэн, тус компани үйл ажиллагаандаа бодитойгоор ашиглаж байсан тул Иргэний хуулийн 89.2-т зааснаар эзэмшигч мөн. - Жолооч М.А нь "С" ХХК-тай хөдөлмөрийн гэрээтэй, ажил үүргээ гүйцэтгэж байхдаа осол гаргасан тул ажил олгогч гэм хорыг хариуцна. - Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад хариуцагчийг сольж, хамтран хариуцагч татсан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 14.2, 28.1-д нийцсэн бөгөөд хэргийн харьяалал зөрчөөгүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Г.Т- нь замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчиж, М-ХК-ийн даатгуулагчийн автомашиныг мөргөж хохирол учруулсан. М-ХК нь даатгалын гэрээний дагуу даатгуулагчид нөхөн төлбөр олгосон тул Г.Т-оос гэм хорын хохирол нэхэмжилжээ. - **Нэхэмжлэгч**: М-ХК нь даатгуулагчид учирсан хохирлыг барагдуулж 6.504.360 төгрөгийн нөхөн төлбөрийг олгосон. Жолоочийн хариуцлагын даатгалаас 5.000.000 төгрөг, Г.Т-оос 504.360 төгрөгийг хассан тул үлдэх 6.000.000 төгрөгийг нэхэмжилсэн. - **Хариуцагч**: Г.Т- нь нэхэмжилж буй 6.000.000 төгрөгийн нотлох баримт тодорхой бус, ямар сэлбэг хэрэгсэл авч засвар хийсэн нь тодорхойгүй тул үнийн дүнгийн хувьд маргаантай байна. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-11-19, **Дугаар**: 184/ШШ2018/02836 - **Шийдвэр**: Г.Т-оос 6.000.000 төгрөгийг гаргуулж М-ХК-д олгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 443.7. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-01-16, **Дугаар**: 140 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэх. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. - **Үндэслэл**: Маргааны зүйлд ач холбогдолтой баримтууд гаргацгүй, харагдахгүй, хуулиар тогтоосон шаардлага хангахгүй, нотлох баримтаар үнэлэгдэх боломжгүй байхад шүүх үүнтэй холбоотой ажиллагааг хийгээгүй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-03-29, **Дугаар**: 210/МА2025/00515 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Ц.Алтанцэцэг - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээх. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт хууль зүйн үндэслэлгүй. - Нэхэмжлэгч даатгуулагчид гэм хорыг төлснөөр шаардах эрх даатгагчид шилжсэн нь Иргэний хуулийн 443.7, Даатгалын тухай хуулийн 8.7-д нийцсэн. - Хариуцагч Г.Т-ын буруугаас хохирол учирсан нь тогтоогдсон бөгөөд тэрээр гэм буруугүй болохоо нотолж чадаагүй. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.1-д зааснаар хариуцагч нэхэмжлэлийг үгүйсгэж буй үндэслэл, тайлбараа нотолж чадаагүй. - Давж заалдах шатны шүүх баримтууд гаргацгүй, уншигдах боломжгүй гэж үзсэн нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 168.1-т заасан үндэслэлийн алинд ч хамаарахгүй. - Анхан шатны шүүх хэрэгт авагдсан баримтыг тал бүрээс нь бодитойгоор харьцуулан үзэж, хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.