Хэнтий аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Орон сууцны эзэмшигч болон худалдан авах гэрээ байгуулсан этгээдийн хоорондох гэрээний үүрэг биелээгүйгээс үүссэн нөхөн төлбөр болон эд хөрөнгийн үр шим авах тухай маргаан. Нэхэмжлэгч тал гэрээний нөхцөлийг биелүүлээгүй хариуцагчаас орон сууцад үнэ төлбөргүй амьдарсан тул үр шим авах, мөн гэрээний дагуу төлөх ёстой мөнгөний зарим хэсгийг нэхэмжилсэн байна. Хариуцагч тал гэрээний дагуу төлсөн мөнгө болон засварын зардлыг нэхэмжлэгчээс гаргуулж авах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч орон сууцад үнэ төлбөргүй амьдарч үр шим авсан тул нөхөн төлбөр болон гэрээний дагуу төлөх ёстой мөнгөний зарим хэсгийг гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Гэрээний дагуу төлсөн мөнгө болон орон сууцад хийсэн засварын зардлыг нэхэмжлэгчээс гаргуулж авах ёстой, мөн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэсэн байр суурьтай.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаж, хариуцагчаас үр шим авах тухай шийдвэр гаргасан боловч давж заалдах шат анхан шатны шийдвэрийн зарим хэсгийг хүчингүй болгож өөрчилсөн. Хариуцагч нь орон сууцад үнэ төлбөргүй амьдарсан тул үр шим авсан гэж үзэх үндэслэл хангагдаагүй, учир нь орон сууцыг ашигласны үр дүнд шинээр бий болсон эд юмсын төрөлх шинж чанар буюу үр шим үүсээгүй байна (Иргэний хууль 88.1). Хариуцагч нь гэрээний дагуу шилжүүлсэн мөнгөний зарим хэсгийг нэхэмжлэгчээс гаргуулж авах эрхтэй, учир нь өмчлөгчийн зөвшөөрөлгүй засвар хийсэн гэх мэт нэхэмжлэлийн шаардлагыг баримттай холбож тогтоогдоогүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Орон сууцыг ашигласны үр дүнд шинээр бий болсон эд юмсын төрөлх шинж чанар буюу үр шим үүсээгүй тул хариуцагч үр шим авсан гэж үзэх үндэслэл хангагдаагүй (Иргэний хууль 88.1).
• Гэрээний нэг тал үүргээ зөрчсөнөөс үүдэн гэрээний үүрэг хожим дуусвар болсон гэж үзэх боломжтой (Иргэний хууль 492.1.1).
• Өмчлөгчийн зөвшөөрөлгүй засвар хийсэн гэх мэт баримттай холбоогүй нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох нь хуульд нийцтэй (Иргэний хууль 493.1).